Ανεκτίμητοι θησαυροί αποκαλύφθηκαν στο κέντρο της Αθήνας

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, δήλωσε: «Η προστασία των πολιτιστικών αγαθών αποτελεί θεσμοθετημένη υποχρέωση του Υπουργείου Πολιτισμού και από τις βασικές προτεραιότητες της πολιτικής μας. Πέραν του επαναπατρισμού πολιτιστικών αγαθών παρανόμως εξαχθέντων από την χώρα μας -αποτέλεσμα της συστηματικής συνεργασίας μας με πολιτιστικούς φορείς και οντότητες του εξωτερικού ή οικειοθελών παραδόσεων από πολιτιστικούς οργανισμούς ή μεμονωμένους ιδιώτες από το εξωτερικό- υπάρχουν και οι περιπτώσεις παράνομης δραστηριότητας απόκτησης περιπτώσεις αγαθών στο εσωτερικό μας. Μία τέτοια περίπτωση εντοπίστηκε στην καρδιά της Αθήνας. Πλήθος αρχαίων νομισμάτων, αντικείμενα, αρχαία και εκκλησιαστικά, που χρονολογούνται από τους αρχαίους έως τους νεώτερους χρόνους εντοπίστηκαν σε οίκημα που διαχειρίζεται η Εθνική Πινακοθήκη. Η ετοιμότητα και η συνεργασία μεταξύ των εντεταλμένων φορέων της Πολιτείας και η συνδρομή των αστυνομικών και των δικαστικών Αρχών, όπου κρίνεται απαραίτητη, αποτελούν τα κλειδιά που διασφαλίζουν την προστασία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Η τεκμηρίωση και η μελέτη κάθε νέου πολιτιστικού αγαθού, που εντοπίζεται, είναι ουσιώδους σημασίας για τη διαφύλαξη του παρελθόντος μας και την κατανόηση των αρχαίων κοινωνιών».

Κατά τον εντοπισμό των αρχαίων αντικειμένων τον Φεβρουάριο του 2024, ο αρμόδιος εκπρόσωπος της Εθνικής Πινακοθήκης – Μουσείου Αλέξανδρου Σούτσου (ΕΠΜΑΣ) ενημέρωσε άμεσα το Υπουργείο Πολιτισμού για τα ευρήματα. Αρχαιολόγοι από τη Διεύθυνση Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών (ΔΤΠΠΑ) και το Νομισματικό Μουσείο πραγματοποίησαν αυτοψία στον χώρο. Εντοπίστηκαν και καταγράφηκαν 102 αρχαία αντικείμενα που χρονολογούνται στους γεωμετρικούς μέχρι τους ελληνιστικούς χρόνους (κύλικες, κάνθαροι, λεκανίδες, λήκυθοι, σκύφοι, ειδώλια κ.α.), 36 αντικείμενα θρησκευτικού χαρακτήρα μεταβυζαντινών χρόνων (εικόνες, ασημένιες επενδύσεις, αρχιερατική ράβδος και άλλα εκκλησιαστικά αντικείμενα), καθώς και 3.247 νομίσματα, μετάλλια, σφραγιδόλιθοι, σταθμία, μολυβδόβουλα που χρονολογούνται από τους αρχαίους έως τους νεώτερους χρόνους.

«Θησαυρός» αρχαιοτήτων αποκαλύφθηκε στο κέντρο της Αθήνας – Ήταν μέσα σε υπόγειο καταστήματος της Εθνικής Πινακοθήκης
Το σύνολο σχεδόν των αρχαίων αντικειμένων εντοπίστηκε σε δυσπρόσιτο υπόγειο χώρο, προσβάσιμο από καταπακτή στο δάπεδο του ισογείου. Βρέθηκαν συσκευασμένα εντός παλαιών χαρτοκιβωτίων και ορισμένα εξ αυτών ήταν τυλιγμένα σε εφημερίδες της δεκαετίας του 1940, όταν έγινε και η πρώτη εκμίσθωση του ακινήτου, προκειμένου να λειτουργήσει ως κατάστημα πώλησης κοσμημάτων πάσης φύσεως, ωρολογίων, έργων τέχνης και παντός συναφούς είδους.

Τα αντικείμενα μεταφέρθηκαν προς φύλαξη σε αποθηκευτικούς χώρους της Εφορείας Πόλεως Αθηνών και στο Νομισματικό Μουσείο, μέχρι να ολοκληρωθεί η διερεύνηση της υπόθεσης από τις αρμόδιες εισαγγελικές Αρχές. Μετά τη συντήρησή τους θα αποτελέσουν αντικείμενο εξέτασης από ειδική επιστημονική επιτροπή, βάσει της γνωμοδότησης του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, η οποία θα αποφανθεί για τη χρηματική αξία τους.

Βρέθηκε άγαλμα σε σκάμμα έργων  φυσικού αερίου

Υπό τη σκιά του Ιερού Βράχου, σε μικρή απόσταση από το Ωδείο Ηρώδου του Αττικού, στη συμβολή των οδών Ερεχθείου και Ν. Καλλισπέρη – στο πλαίσιο επίβλεψης έργου τοποθέτησης δικτύου φυσικού αερίου- αποκαλύφθηκε μαρμάρινος κορμός αγάλματος που χρονολογείται κατά τη ρωμαϊκή περίοδο (1ος-5ος αιώνας μ.Χ.). Σύμφωνα με την ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού, το άγαλμα από λευκό μάρμαρο, το οποίο αποδίδει γυμνή ανδρική μορφή στον τύπο του Ερμή Ludovisi, ήταν τοποθετημένο εντός σκάμματος πλάτους ενός μόλις μέτρου, μιας κατασκευής χτισμένης από ορθογώνιες πλίνθους και βρέθηκε σε αρκετά καλή κατάσταση.

Ο τύπος αυτού του αγάλματος είναι γνωστός από την περίφημη συλλογή του καρδινάλιου Ludovisi Boncompagni και είναι μια χαρακτηριστική απεικόνιση του θεού Ερμή. Οπως αναφέρεται στη βιβλιογραφία, ο τύπος Ερμής Ludovisi αποδίδει τον θεό σε γυμνή μορφή να παρουσιάζει ελαφρά στροφή από τα δεξιά προς τα αριστερά, το στέρνο να είναι κατά πρόσωπο και οι ώμοι να βρίσκονται σχεδόν στο ίδιο επίπεδο. Στοιχεία που αποτυπώνονται και στη φωτογραφία που δημοσιοποιήθηκε χθες από το ΥΠΠΟ.

Σύμφωνα με τη σχετική ανακοίνωση του ΥΠΠΟ στην περιοχή που βρέθηκε το γλυπτό, στα νότια της Ακρόπολης, κατά τους αυτοκρατορικούς χρόνους (1ος-5ος αιώνας μ.Χ.) είχαν οικοδομηθεί μερικές από τις πλέον περίλαμπρες αστικές επαύλεις της Αθήνας. Αυτά τα οικοδομήματα, τεκμήρια της ρωμαϊκής περιόδου, μίας πόλης που αποτελούσε αντικείμενο θαυμασμού και προσέλκυσης ευκατάστατων καλλιεργημένων αστών, ήταν πλούσια διακοσμημένα με δάπεδα που έφεραν ψηφιδωτή διακόσμηση και γλυπτά, έργα των περίφημων νεοαττικών εργαστηρίων. Εξάλλου ο τύπος Ερμής Ludovisi αντλεί τις ρίζες του από τα γλυπτά της κλασικής εποχής που φιλοτέχνησε ο Φειδίας κατά τον 5ο αιώνα π.Χ. Οπως σημειώνεται στη σχετική ανακοίνωση, «το προσωπικό της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών, αφού ολοκλήρωσε την τεκμηρίωση του ευρήματος, μεριμνά για την ασφαλή μεταφορά του στα εργαστήρια συντήρησης, προκειμένου το έργο να λάβει την απαραίτητη φροντίδα».