«Η ευφυΐα ενός ανθρώπου μπορεί να μετρηθεί με το πόσες αβεβαιότητες μπορεί να αντέξει». Με αυτά τα λόγια του Ιμάνουελ Καντ επέλεξε να κλείσει την ομιλία του ο Θεμιστοκλής Σαψής, ένας λαμπρός Ελληνας επιστήμονας που διαπρέπει στο εξωτερικό.
Ο καθηγητής Μηχανολογίας και Επιστήμης των Ωκεανών στο φημισμένο ΜΙΤ ήταν ένας από τους 6 διακεκριμένους νέους επιστήμονες που βραβεύθηκαν πριν λίγες ημέρες από το Ιδρυμα Μποδοσάκη. Μαζί με αυτόν βραβεύθηκαν οι: Χρήστος Κυρατσούς, αντιπρόεδρος Ερευνας Μολυσματικών Νόσων και Τεχνολογιών Ιικών Φορέων στη φαρμακευτική Regeneron, Θαλής Παπαγιαννακόπουλος, αναπληρωτής καθηγητής και διευθυντής του Εκπαιδευτικού Προγράμματος Μοριακής Ογκολογίας και Ανοσολογίας Ογκων στην Ιατρική Σχολή του New York University, Στέφανος Αρετάκης, αναπληρωτής καθηγητής στα Θεωρητικά Μαθηματικά στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο, Μυρτώ Καλουπτσίδη, αναπληρώτρια καθηγήτρια Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, και Αντώνης Παπαβασιλείου, επίκουρος καθηγητής στη Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών του ΕΜΠ. Εντυπωσιακές οι ιδιότητές τους, και ακόμα πιο εντυπωσιακό το έργο τους.
Η πρόβλεψη ακραίων φυσικών φαινομένων στους ωκεανούς, η αντιμετώπιση ιογενών ασθενειών, όπως ο Εμπολα και ο SARS-CοV-2, η ανακάλυψη του γονιδιώματος του καρκίνου και του μεταβολισμού του, οι ενεργειακοί πόροι και η διείσδυση των ΑΠΕ στα συστήματα ηλεκτρικής ενέργειας, οι αγορές μεταφορών και η παγκόσμια οικονομία είναι μερικά από τα επιστημονικά πεδία στα οποία πρωτοπορούν σε παγκόσμιο επίπεδο. Και δεν είναι «μόνοι» τους. Μόνο το Ιδρυμα Μποδοσάκη έχει αναγνωρίσει μέχρι σήμερα το έργο 57 επιστημόνων που διαπρέπουν σε όλο τον κόσμο, αποτελώντας τους καλύτερους πρεσβευτές της χώρας μας στο εξωτερικό.
Ας παραφράσουμε τώρα εμείς τη φράση του Καντ: «Η ευφυΐα μιας χώρας μπορεί να μετρηθεί με το πόσες αβεβαιότητες μπορεί να αντέξει». Η Ελλάδα, τα τελευταία χρόνια, ήρθε αντιμέτωπη με πολλές. Από την οικονομική κρίση και τα Μνημόνια μέχρι τώρα τον πόλεμο στην Ουκρανία και την ενεργειακή κρίση. Τις άντεξε όλες, όμως πλήρωσε βαριά τιμήματα, ένα εκ των οποίων η φυγή χιλιάδων νέων ανθρώπων στο εξωτερικό.
Εκτιμάται πως οι Ελληνες επιστήμονες-ερευνητές της διασποράς ξεπερνούν τους 60.000. Κάποιοι είναι δεύτερης ή τρίτης γενιάς και πολλοί μετανάστευσαν στη διάρκεια της τελευταίας 10ετίας. Ενας από τους στόχους της κυβέρνησης είναι η αντιστροφή του brain drain με ένα πλέγμα κινήτρων, όπως είναι η μείωση της φορολογίας (50% χαμηλότερη για τα πρώτα επτά χρόνια από την επιστροφή τους) και η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας με υψηλές απολαβές και προοπτικές. Κυρίως, όμως, με πολιτικές που προάγουν τις ίσες ευκαιρίες και ενισχύουν τη μεγαλύτερη απαίτηση των Ελλήνων της διασποράς: την αξιοκρατία.
