Ελεύθερος Τύπος
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Θεοδωράκης: Χίος, Πάτρα, Τρίπολη, Αθήνα, Γιάννενα, όλος ο κόσμος δεν χώραγε τον Μίκη

Newsroom eleftherostypos.gr

Η Ρωμιοσύνη θρηνεί. Μεγάλη η απώλεια για την Ελλάδα του Μίκη Θεοδωράκη, της τελευταίας υψηλής κορυφής του ελληνικού πολιτισμού.

Λαμπρή προσωπικότητα, που έγραψε με την παρουσία και τη δημιουργία του στην Ιστορία του 20ού αιώνα και στις αρχές του 21ου, εντός και εκτός της χώρας στο παγκόσμιο πολιτιστικό γίγνεσθαι, ο Μίκης Θεοδωράκης ήταν εξαιρετικά επιδραστικός τόσο με το πλούσιο μουσικό έργο που άφησε πίσω του, περισσότερα από 1.000 τραγούδια και έργα σοβαρής μουσικής, όσο και με την ίδια τη ζωή του, το λόγο του, την πολιτική του παρουσία και οντότητα.

Ο κορυφαίος Ελληνας, ο τιτάνιος Μίκης Θεοδωράκης, έφυγε χθες το πρωί 2 Σεπτεμβρίου. Το άγγελμα του θανάτου του συγκλόνισε όλη την υφήλιο και βύθισε σε βαθύ πένθος την Ελλάδα. Ο οικουμενικός Μίκης δεν υπάρχει πια. Δίκαια ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κήρυξε τριήμερο εθνικό πένθος. Τιμώντας την κρητική του καταγωγή, τελευταία επιθυμία του ίδιου του συνθέτη ήταν η ταφή του να γίνει στην ιδιαίτερη πατρίδα του, τον Γαλατά Χανίων. Σε αυτό το φέρετρο, όπως είχε γράψει ο Σικελιανός για εκείνο του Παλαμά στην Κατοχή, ακουμπά για άλλη μια φορά η Ελλάδα.

Τα πρώτα βήματα

Σπουδαίος συνθέτης, πολιτικός και συγγραφέας, ο Μίκης Θεοδωράκης ήταν μια από τις σημαντικότερες και πιο πολυσυζητημένες προσωπικότητες της νεότερης Ελλάδας.

Ο Μιχαήλ (Μίκης) Θεοδωράκης γεννήθηκε στη Χίο στις 29 Ιουλίου 1925, από πατέρα Κρητικό (Γιώργης Θεοδωράκης) και μητέρα από τον Τσεσμέ της Μικράς Ασίας (Ασπασία Πουλάκη). Οι γονείς του συναντήθηκαν στη Μικρά Ασία, λίγο πριν από τη Μικρασιατική Καταστροφή.

Λόγω της επαγγελματικής ιδιότητας του πατέρα του (ανώτερος δημόσιος υπάλληλος) πέρασε τα παιδικά του χρόνια μετακινούμενος σε διάφορες πόλεις της Ελλάδας: Μυτιλήνη (1925-1928), Σύρο και Αθήνα (1929), Ιωάννινα (1930-1932) Αργοστόλι (1933-1936), Πάτρα (1937-1938), Πύργο (1938-1939) και Τρίπολη (1939-1943).

Ενώ ήταν ακόμα στην εφηβική του ηλικία φάνηκε καθαρά ότι η ζωή του θα μοιραζόταν ανάμεσα στη μουσική και στον αγώνα για τον άνθρωπο. Πριν από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο είχε ανακαλύψει την αγάπη του για τη μουσική. Τις πρώτες του συνθέσεις τις έγραψε σε ηλικία 13 ετών, ενώ το 1942 εξέδωσε τα πρώτα του ποιήματα, με το ψευδώνυμο Ντίνος Μάης.

O Μίκης στην αγκαλιά του πατέρα του Γιώργη

Νωρίς στον αγώνα

Στην Τρίπολη, μόλις 17 ετών, δίνει την πρώτη του συναυλία παρουσιάζοντας το έργο του «Κασσιανή» και παίρνει μέρος στην αντίσταση κατά των κατακτητών. Στη μεγάλη διαδήλωση της 25ης Μαρτίου 1943 συλλαμβάνεται για πρώτη φορά από τους Ιταλούς και βασανίζεται.

Διαφεύγει στην Αθήνα, όπου οργανώνεται στο ΕΑΜ και αγωνίζεται κατά των Γερμανών κατακτητών. Συγχρόνως σπουδάζει στο Ωδείο Αθηνών με καθηγητή τον Φιλοκτήτη Οικονομίδη. Μετά την απελευθέρωση ξεσπά ο εμφύλιος.

Ο Θεοδωράκης λόγω των προοδευτικών του ιδεών καταδιώκεται από τις αστυνομικές αρχές. Για ένα διάστημα ζει παράνομος στην Αθήνα χωρίς να σταματήσει την επαναστατική του δράση. Τελικά συλλαμβάνεται και στέλνεται εξορία, στην αρχή στην Ικαρία και στη συνέχεια στο επονομαζόμενο στρατόπεδο θανάτου, τη Μακρόνησο. Τελικά αποφοιτά από το Ωδείο το 1950 με δίπλωμα στην αρμονία, αντίστιξη και φούγκα.

Mε την οικογένειά του κατά την πρόσκαιρη αποφυλάκισή του, στο Βραχάτι

Οι πολιτικές του διώξεις δεν ανακόπτουν το δημιουργικό του έργο. Συνθέτει έργα «κλασικής» μουσικής και στις 5 Μαρτίου 1950 παρουσιάζεται στο θέατρο «Ορφέας» της Αθήνας το πρώτο του έργο, «Πανηγύρι της Ασή-Γωνιάς» (1946), από την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών, με μαέστρο τον δάσκαλό του Φιλοκτήτη Οικονομίδη.

Το 1953 παντρεύτηκε τη γιατρό Μυρτώ Αλτίνογλου (το ζευγάρι απέκτησε δύο παιδιά, τον Γιώργο και τη Μαργαρίτα). Το 1954 πηγαίνει με υποτροφία στο Παρίσι, όπου εγγράφεται στο Κονσερβατουάρ και σπουδάζει μουσική ανάλυση με δάσκαλο τον Ολιβιέ Μεσιάν και διεύθυνση ορχήστρας με τον Εζέν Μπιγκό. Συνεχίζει να συνθέτει, και το 1959 του απονέμεται το βραβείο «Κόπλεϋ» για τον καλύτερο Ευρωπαίο συνθέτη της χρονιάς.

Στην Ευρώπη

Η περίοδος 1954-1960 είναι μια εποχή έντονης δραστηριότητας για τον Θεοδωράκη στο χώρο της ευρωπαϊκής μουσικής. Η «Αντιγόνη» (χορογραφία Τζον Κράνκο στο Κόβεν Γκάρντεν), «Οι εραστές του Τερουέλ» (Μπαλέτο της Λουντμίλα Τσερίνα) και το «Le feu aux poudres» γνωρίζουν μεγάλη επιτυχία στο Παρίσι και το Λονδίνο.

Το 1957 του απονέμεται το πρώτο βραβείο του Φεστιβάλ της Μόσχας από τον Σοστακόβιτς για το έργο του «Suite No 1» για πιάνο και ορχήστρα. Συγχρόνως συνθέτει πολλά έργα συμφωνικής μουσικής και μουσικής δωματίου.

Οταν ο Θεοδωράκης πέτυχε τη διεθνή αναγνώριση ως νέος κλασικός συνθέτης, ανακάλυψε την ελληνική λαϊκή μουσική. Συνθέτει τους «Λιποτάκτες» σε στίχους του αδελφού του Γιάννη. Ενα βράδυ του 1958, ενώ περιμένει τη γυναίκα του στο αυτοκίνητο, διαβάζει τον «Επιτάφιο» του Γιάννη Ρίτσου κι επιτόπου μελοποιεί τα πρώτα οκτώ ποιήματα. Με το συγκεκριμένο έργο θα ξεκινήσει η αναγέννηση της ελληνικής μουσικής και θα οδηγήσει την πατρίδα του σε μια πολιτιστική επανάσταση, τα αποτελέσματα της οποίας υπάρχουν ακόμη και σήμερα.

Ο «Επιτάφιος»

Το 1960 επιστρέφει στην Ελλάδα. Ο «Επιτάφιος» ηχογραφείται με τη φωνή του Γρηγόρη Μπιθικώτση και το γεγονός αυτό σηματοδοτεί τη «στροφή» του προς το λαϊκό τραγούδι. Συνθέτει δεκάδες κύκλους τραγουδιών που βρίσκουν βαθύτατη απήχηση μέσα στον ελληνικό λαό. Συνδυάζει τους λαϊκούς ρυθμούς, τα λαϊκά όργανα, τους λαϊκούς τραγουδιστές και την ποίηση των κορυφαίων εκπροσώπων της γενιάς του ’30 (Σεφέρης, Ελύτης, Ρίτσος κ.ά.).

Mε την κόρη του Μαργαρίτα

Από τα έργα του εκείνης της περιόδου ξεχωρίζουν τα: «Αρχιπέλαγος», «Πολιτεία Α’ και Β’», «Επιφάνεια», «Μαουτχάουζεν», «Αξιον Εστί». Επίσης, θα γράψει μουσική για την ταινία του Μιχάλη Κακογιάννη «Ζορμπάς» (1964) και για δύο θεατρικές παραστάσεις που σημάδεψαν τη δεκαετία του ’60, τη «Μαγική Πόλη» και τη «Η γειτονιά των Αγγέλων». Ιδρύει τη Μικρή Συμφωνική Ορχήστρα Αθηνών και δίνει πολλές συναυλίες σε όλη την Ελλάδα προσπαθώντας να εξοικειώσει τον κόσμο με τα αριστουργήματα της συμφωνικής μουσικής.

Από την έντυπη έκδοση του Ελεύθερου Τύπου 

Ακολούθησε το eleftherostypos.gr στο Google News και μάθε πρώτος όλες τις ειδήσεις 

Ειδήσεις σήμερα

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, ανά πάσα στιγμή στο EleftherosTypos.gr

Ακολουθήστε το EleftherosTypos.gr σε InstagramFacebook και Twitter

Προτεινόμενα για εσάς

Η FM Records αποχαιρετάει τον Μίκη Θεοδωράκη: «Σπάσε καρδιά μου, εχάθη το γελαστό παιδί»

Ελεύθερος Τύπος Newsroom

Η FM Records αποχαιρετάει τον Μίκη Θεοδωράκη

Ελεύθερος Τύπος Newsroom

Μίκης Θεοδωράκης: Τι θα γίνει με τα πνευματικά δικαιώματα – Δείτε τι είπε ο ίδιος

Ελεύθερος Τύπος Newsroom

Απόψε στο MEGA: Νύχτα μαγικιά με συνθέσεις του Μίκη

Ελεύθερος Τύπος Newsroom

Μίκης Θεοδωράκης: Η οδός Ιλισίων στην Κηφισιά παίρνει το όνομά του

Λάμπρος Κατσαρός

Μίκης Θεοδωράκης: Με τον Ζορμπά τον αποχαιρέτησε Ολλανδός βιολιστής – Το βίντεο που κάνει τον γύρο του κόσμου

Λάμπρος Κατσαρός

«Τον ανδρειωμένο μην τον κλαις»: Συγκίνηση και ευγνωμοσύνη στο τελευταίο αντίο στον παγκόσμιο Μίκη Θεοδωράκη

Ελεύθερος Τύπος Newsroom

Μίκης Θεοδωράκης: Η πιο συγκινητική στιγμή – Οι βρακοφόροι τραγουδούν το ριζίτικο και αποχαιρετούν τον Μίκη [βίντεο]

Λάμπρος Κατσαρός

Ασέβεια νεκρού

Kon