Ελεύθερος Τύπος
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Φρικαλεότητα χωρίς τιμωρία: 76 χρόνια από τη σφαγή του Διστόμου

Φρικαλεότητα χωρίς τιμωρία: 76 χρόνια από τη σφαγή του Διστόμου

Επιμέλεια: Μιχάλης Μαρδάς

Στο Δίστομο του νομού Βοιωτίας έγινε κατά τον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο στις 10 Ιουνίου 1944 μια εκ των ειδεχθέστερων σφαγών αμάχων από τις Γερμανικές κατοχικές δυνάμεις. Ένα από τα πιο αποτρόπαια εγκλήματα των Ναζί στην κατεχόμενη Ελλάδα. Το Δίστομο πυρπολήθηκε και 218 κάτοικοι (114 γυναίκες και 104 άνδρες) εκτελέστηκαν απάνθρωπα. Ανάμεσά τους 45 παιδιά και 20 βρέφη.

Ηταν πρωί Σαββάτου της 10ης Ιουνίου του 1944 όταν γερμανική στρατιωτική φάλαγγα των Ες-Ες ξεκίνησε από τη Λιβαδειά προς Δίστομο, Στείρι, Κυριάκι με σκοπό τον εντοπισμό ανταρτών.

Σαν δόλωμα οι Γερμανοί είχαν δυο ελληνικά φορτηγά με άνδρες των Ες Ες μεταμφιεσμένους σε χωρικούς. Ταυτόχρονα άλλη στρατιωτική φάλαγγα κατευθυνόταν από την Αμφισσα προς το Δίστομο.

Οι λόχοι συναντήθηκαν χωρίς να έχουν εντοπίσει αντάρτες εκτός από δεκαοχτώ παιδιά που κρύβονταν. Εξι από αυτά προσπάθησαν να δραπετεύσουν και εκτελέστηκαν. Οι Γερμανοί μπήκαν στο Δίστομο και απειλώντας τους ντόπιους έμαθαν ότι υπήρχαν αντάρτες στο Στείρι.

Στη θέση Λιθαράκι στο Στείρι οι Γερμανοί έπεσαν σε ενέδρα των ανταρτών του ΕΛΑΣ. Η μάχη ήταν σκληρή και κράτησε περίπου μέχρι τις δύο το μεσημέρι αναγκάζοντας τους Γερμανούς σε οπισθοχώρηση.

Αντίποινα

Ως αντίποινα οι Γερμανοί και ύστερα από διαταγή του διοικητή τους, υπολοχαγού Χανς Ζάμπελ προκάλεσαν μια από τις μεγαλύτερες κτηνωδίες στην ανθρωπότητα. Στο Δίστομο έσφαξαν όσους έβρισκαν μπροστά τους, βρέφη, παιδιά, ηλικιωμένους. Βίαζαν τις γυναίκες και στη συνέχεια τις σκότωναν, έκαιγαν σπίτια. Αφησαν συνολικά 218 νεκρούς. Σταμάτησαν όταν νύχτωσε και αναγκάστηκαν να επιστρέψουν στη Λιβαδειά.

Κατά την επιστροφή στη βάση τους, οι Γερμανοί σκότωναν όποιον άμαχο έβρισκαν στον δρόμο τους. Η μαρτυρία του απεσταλμένου του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού, Eλβετού George Wehrly, ο οποίος έφτασε στο Δίστομο μετά από λίγες μέρες, κάνει λόγο για 600 νεκρούς στην ευρύτερη περιοχή, ενώ αναφέρεται ότι οι σφαγιασθέντες βρίσκονταν παντού, ακόμα και κρεμασμένοι πάνω σε δέντρα…

Ο άνθρωπος που έδωσε τη διαταγή για το μακελειό στο Δίστομο Χανς Ζάμπελ μετά το τέλος του πολέμου συνελήφθη στη Γαλλία και εκδόθηκε στην Ελλάδα. Στην πορεία ζητήθηκε η μεταφορά του στη Γερμανία για τις εκεί έρευνες όπου και παρέμεινε. Η πρωτοφανής θηριωδία προκάλεσε την κατακραυγή της διεθνούς κοινής γνώμης. Η Γερμανική Διοίκηση της Αθήνας επέρριψε την ευθύνη αποκλειστικά στους κατοίκους του Διστόμου, επειδή, όπως ανέφερε σε ανακοίνωσή της, δεν συμμορφώθηκαν με τις στρατιωτικές εντολές.

Η μαρτυρία της Ελένης Σφουντούρη συγκλονίζει.Ήταν μια από αυτές που επέζησαν της σφαγής στο Δίστομο… «Πήδηξα απο το παράθυρο της κουζίνας του σπιτιού μου.Φοβήθηκα πάρα πολύ επειδή ήταν άγριος αυτός ο Γερμανός και επιτέθηκε στον πατέρα μου αμέσως μόλις μπήκε μέσα και δεν μπορούσα να το υποφέρω,να βλέπω τέτοια σκηνή, δεν είχα ξαναδεί κάτι παρόμοιο».

«Ακούω μια γυναικεία φωνή να σκούζει, να οδύρεται, να θρηνολογεί. Ηταν η μάνα μου. Φτάνω τρέχοντας και τι να δω! Την αδερφή μου κομματιασμένη, βιασμένη, κατακρεουργημένη. Κατασκισμένα ρούχα και σάρκες είχαν γίνει ένα. Το αίμα έτρεχε από τα σκέλια της. Τα βυζιά της κατασφαγμένα, φέτες. Το πρόσωπό της παραμορφωμένο και σ’ όλο το σώμα σημάδια άγριας πάλης. Δίπλα της σε μια κούνια το μικρό κορίτσι της τη Ζωή, εφτά μηνών, το είχαν ξεκοιλιάσει, του είχαν κόψει τον λαιμό…».

Είναι μια από τις συγκλονιστικές αφηγήσεις του 22χρονου τότε Παναγιώτη Περγαντά (κατέγραψε ο Στάθης Σταθάς) για ένα από τα πιο ειδεχθέστερα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας που διέπραξαν γερμανικά στρατεύματα των Ες-Ες στις 10 Ιουνίου του 1944 στο Δίστομο: 218 νεκροί, εκ των οποίων 117 γυναίκες, 111 άντρες, ανάμεσά τους 53 παιδιά κάτω των 16 ετών.

Εβδομήντα τρία ολόκληρα χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τη ναζιστική θηριωδία και οι μνήμες εξακολουθούν να στοιχειώνουν τους ανθρώπους που έζησαν τη φρίκη.

Προτεινόμενα για εσάς

Συγκλονίζουν οι μαρτυρίες στον Ε.Τ. συγγενών των δύο παιδιών που ο ψευτογιατρός τα έστειλε στον θάνατο

Μιχάλης Μάρδας

Επίθεση με βιτριόλι: «Αγγίζουν» την μαυροφορεμένη γυναίκα οι Αρχές – Νέα αποκαλυπτική μαρτυρία

Tinad

Άρση καραντίνας: Μαρτυρίες ανθρώπων από διάφορες γωνιές του κόσμου – «Νιώθουμε ελεύθεροι»

Tinad

Άρση μέτρων: Η νέα καθημερινότητα και τα συναισθήματα – Συγκλονιστικές μαρτυρίες ανθρώπων

Tinad

Το «μαύρο» Πάσχα του 1941 και ο… Γολγοθάς της γερμανικής Κατοχής

Μιχάλης Μάρδας

Εντυπωσιακό: Η υπόγεια πολιτεία από σήραγγες που κατασκεύασαν οι ναζί στη Σλοβενία [βίντεο]

Δημήτρης Κατσάκος

Σαν σήμερα η απελευθέρωση της Αθήνας μετά από 1.264 μέρες γερμανικής κατοχής

Ανδρέας Ντίνης

Η Ιταλική Δικαιοσύνη δικαίωσε Διστομίτες για τις γερμανικές αποζημιώσεις

Ανδρέας Ντίνης

Συγγνώμη από την Πολωνία για τις ναζιστικές θηριωδίες ζήτησε ο Σταϊνμάιερ

Δημήτρης Κατσάκος