Ελεύθερος Τύπος
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Ο Ηλίας Μηνιάτης και οι Eλληνες

Γιώργος Ν. Παπαθανασόπουλος

Ο Κεφαλλήν Επίσκοπος Κερνίκης και Καλαβρύτων Ηλίας Μηνιάτης (1669 – 1714) είναι ζωντανή απόδειξη της θελήσεως των Ελλήνων του 17ου και των αρχών του 18ου αιώνα να απελευθερωθούν από τον τουρκικό βάρβαρο ζυγό και τα βάσανα που υπέστησαν για να διατηρήσουν την ταυτότητά τους.

Το ευχάριστο για την Ιστορία είναι πως διασώθηκαν ομιλίες του, τις περισσότερες από τις οποίες εκφώνησε ως Αρχιμανδρίτης στον Ναό του Αγίου Γεωργίου Βενετίας, στον οποία υπηρέτησε, πιθανόν το 1698.

Σε λόγο του πανηγυρικό εις τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου είπε, μεταξύ άλλων: «Εως πότε, πανακήρατε Κόρη, το τρισάθλιον γένος των Ελλήνων έχει να ευρίσκεται εις τα δεσμά μιας ανυποφέρτου δουλείας; Εως πότε να του πατή τον ευγενικόν λαιμόν ο Βάρβαρος Θραξ; (Σημ. Ετσι αλληγορικά ονομάζει τον Τούρκο)… Αχ! Παρθένε! Ενθυμήσου πως εις την Ελλάδα πρότερον, παρά εις άλλον τόπον, έλαμψε το ζωηφόρον φως της αληθινής πίστεως. Το ελληνικόν γένος εστάθη το πρώτον οπού άνοιξε τας αγκάλας και εδέχθη το θείον Ευαγγέλιον,… το πρώτον οπού αντεστάθη των τυράννων, οπού με μύρια βάσανα εγύρευαν να εξερριζώσωσιν από τας καρδίας των πιστών το σεβάσμιόν σου όνομα. Τούτο έδωσε εις τον κόσμον Διδασκάλους, οι οποίοι, με το φως της διδασκαλίας των εφώτισαν τας ημαυρωμένας διανοίας των ανθρώπων…Και αν ετούται μας αι φωναί δεν σε παρακινούσι εις σπλάγχνος, ας σε παρακινήσωσι τα πικρά δάκρυα, οπού μας πέφτουσιν από τα ομμάτια. Αλλά ανίσως και ετούτα δεν φθάνουσιν, ας σε παρακινήσωσιν αι φωναί και αι παρακλήσεις των αγίων σου…από όλα τα μέρη της τρισαθλίου Ελλάδος. Φωνάζουν ο Ανδρέας από την Κρήτη, ο Σπυρίδων από την Κύπρον, ο Ιγνάτιος από την Αντιόχειαν, ο Διονύσιος από τας Αθήνας, ο Πολύκαρπος από την Σμύρνην, η Αικατερίνα από την Αλεξάνδρειαν, ο Ι. Χρυσόστομος από την βασιλεύουσαν πόλιν…» (Ηλία Μηνιάτη «Διδαχαί και λόγοι», Εκδ. «Φως», 17η Εκδοση, Αθήναι 1960).

Ο Επίσκοπος Ηλίας Μηνιάτης έζησε και έγραψε για την ελευθερία των Ελλήνων πριν από τον Διαφωτισμό, του οποίου οι περισσότεροι εκφραστές έζησαν ή/και έγραψαν μετά από αυτόν, πλην του Τζον Λοκ (1632-1704). Ενδεικτικά αναφέρονται οι Ρουσσώ (1712-1778), Βολταίρος (1694-1778), Καντ (1724-1804). Ο Χομπς γράφει τον «Λεβιάθαν» το 1651. Η εποχή ήταν δύσκολη μετά τον 30ετή πόλεμο (1618-1648) και τη μοναρχία – απόλυτη εξουσία που κυριαρχούσε στη Γαλλία υπό τον Λουδοβίκο ΙΔ’ (1639-1715). Φυσικά ο Μηνιάτης ομιλεί και γράφει πολύ πριν από τα Ορλωφικά (1770).

Επομένως ΟΥΔΕΙΣ Διαφωτισμός επηρέασε τη σκέψη του Μηνιάτη για να ζητήσει ελευθερία στους Ελληνες. Η σκέψη του προερχόταν από τη δική του Ελληνική Παράδοση. Οταν μελέτησε τα έργα και τις ημέρες των αρχαίων και μεσαιωνικών Ελλήνων δεν του χρειαζόταν τίποτε άλλο.

Είναι λυπηρό ότι ξένοι ιστορικοί μας βλέπουν ως ανωτέρας φυλής ανθρωπολόγους, που έχουν να κάνουν με συμπαθείς πρωτόγονους ιθαγενείς. Κατ’ αυτούς οι Ελληνες ήσαν «εθελόδουλοι» και ήρθαν οι πολιτισμένοι ξένοι να τους «ξυπνήσουν»…

Προτεινόμενα για εσάς

Ο εορτασμός της εργατικής Πρωτομαγιάς στην Ελλάδα

Kon

Το ρεμπέτικο στο στόχαστρο της ελληνικής πολιτικής σκηνής

Μιχάλης Μάρδας

Χρονομηχανή «Ε.Τ.»: Μασκαρέματα στην παλιά Αθήνα – Επεισοδιακές ιστορίες από τις ήμερες των αποκριών

Ανδρέας Ντίνης

Η Χρονομηχανή του Ε.Τ. για του Αγίου Βαλεντίνου: Ελληνικές ιστορίες για παθιασμένους έρωτες με τραγικό τέλος [ντοκουμέντα]

Μιχάλης Μάρδας

Χρονομηχανή «Ε.Τ.»: Η μακροχρόνια διαμάχη για τις εκτρώσεις

admin

Χρονομηχανή «Ε.Τ.»: Η χαρτοπαιξία κατακτά και την Ελλάδα – Τα πρώτα «ελληνικά» τραπουλόχαρτα και οι συνέπειες του τζόγου

Δημήτρης Κατσάκος

Χρονομηχανή Ε.Τ.: Το ρεμπέτικο στο στόχαστρο της ελληνικής πολιτικής σκηνής

Evanthia Karra

Πατρινό Καρναβάλι: Από την Τουρκοκρατία, στους Ιταλούς και το σήμερα

Evanthia Karra