Η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και η υπερκινητικότητα (ΔΕΠΥ) είναι μια διαταραχή που επηρεάζει τον τρόπο συμπεριφοράς ενός ανθρώπου. Οι πάσχοντες δείχνουν ακούραστοι, δυσκολεύονται να συγκεντρωθούν σε κάτι και μπορεί να δρουν παρορμητικά.
Τα συμπτώματα εκφράζονται με την διάσπαση προσοχής, την παρορμητικότητα/υπερκινητικότητα ή ως ένας συνδυασμός των δύο παραπάνω. Μπορούν να είναι είτε ήπια είτε πιο έντονα και αν δεν αντιμετωπιστούν μπορούν να συνεχιστούν μέχρι την ενήλικη ζωή. Η ΔΕΠΥ παρουσιάζεται συχνότερα σε αγόρια και η έκφρασή της μπορεί να είναι διαφορετική σε κάθε φύλο. Δηλαδή τα κορίτσια μπορεί να παρουσιάζουν πιο έντονα στοιχεία διάσπασης προσοχής, ενώ τα αγόρια πιο έντονα στοιχεία υπερκινητικότητας.
Συμπτώματα διάσπασης προσοχής:
- Αδυναμία να μείνει συγκεντρωμένος σε μια δραστηριότητα/ ένα μάθημα
- Δεν ακούει όταν του μιλάνε, ακόμη και αν απευθύνονται απευθείας σε εκείνον.
- Δεν μπορεί να ολοκληρώσει μια δουλειά που πρέπει να κάνει και δεν μπορεί να ακολουθήσει οδηγίες.
- Αδυνατεί να οργανώσει δραστηριότητες και εργασίες.
- Αποφεύγει να κάνει πράγματα που απαιτούν συγκέντρωση π.χ. διάβασμα στο σπίτι.
- Χάνει συνεχώς πράγματα που χρειάζονται για να κάνει μια εργασία π.χ. μολύβια, σημειώσεις, ακόμη και παιχνίδια.
- Αποσπάται εύκολα.
- Ξεχνά να κάνει τις εργασίες που πρέπει.
- Συμπτώματα υπερκινητικότητας/παρορμητικότητας.
- Κινείται νευρικά ή στριφογυρίζει στο κάθισμά του.
- Δυσκολεύεται να κάτσει καθιστός στην αίθουσα ή σε άλλες δραστηριότητες.
- Θέλει να είναι συνεχώς σε κίνηση.
- Γυρίζει γύρω γύρω ή σκαρφαλώνει σε περιστάσεις που δεν αρμόζει.
- Δεν μπορεί να ολοκληρώσει μια δραστηριότητα ήσυχα.
- Μιλάει υπερβολικά πολύ.
- Διακόπτει όταν μιλάει κάποιος άλλος.
- Δυσκολεύεται να περιμένει να έρθει η σειρά του.
- Εισβάλλει στη συζήτηση και στα παιχνίδια άλλων ή τους διακόπτει.
- Δεν έχει αίσθηση του κινδύνου.
Για να τεθεί η διάγνωση θα πρέπει να πληρούνται τουλάχιστον 6 από τα κριτήρια που έχει θέσει ο ΠΟΥ από μία τουλάχιστον κατηγορία, είτε υπερκινητικότητα/παρορμητικότητα είτε διάσπαση προσοχής
Τα αίτια πρόκλησης της ΔΕΠΥ δεν είναι σαφώς καθορισμένα. Ωστόσο, φαίνεται να εμφανίζεται συχνότερα στα μέλη ίδιων οικογενειών, γεγονός που σημαίνει ότι πιθανόν υπάρχουν γενετικοί παράγοντες που επηρεάζουν τη νόσο
