Έκρηξη ηφαιστείου στην Ισλανδία: Απομακρύνονται οικογένειες και τουρίστες λόγω της λάβας

Η νησιωτική αυτή χώρα στον βόρειο Ατλαντικό, η οποία συχνά περιγράφεται ως γη πάγου και φωτιάς, με το πλήθος των παγετώνων και των ηφαιστείων της, έχει καταγράψει πλεόν δώδεκα εκρήξεις από το 2021, όταν επαναδραστηριοποιήθηκαν γεωλογικά συστήματα στη χερσόνησο Ρέικιανες, και εννέα από τα τέλη του 2023.

Το μάγμα διαπέρασε το φλοιό της Γης ανοίγοντας μια μεγάλη σχισμή μήκους 700 ως 1.000 μέτρων, ανακοίνωσε η μετεωρολογική υπηρεσία.

Ο επικεφαλής γεωφυσικός της Ισλανδικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας, Benedikt Ófeigsson, χαρακτήρισε την τελευταία έκρηξη στο ηφαιστειακό σύμπλεγμα Sundhnúkur ως “όχι μεγάλο γεγονός”, εξηγώντας ότι πρόκειται για μικρό όγκο λάβας και απουσία ενισχυμένων σεισμικών δονήσεων.
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η κατάσταση μπορεί να μεταβληθεί ταχύτατα, καθώς η γεωλογική δραστηριότητα συνεχίζεται.

Προειδοποιήσεις για αέρια στην ατμόσφαιρα – Κίνδυνος για κοντινές πόλεις
Οι αρχές έχουν εκδώσει προειδοποιήσεις για ποιότητα αέρα στην νοτιοδυτική Ισλανδία.
Τα ηφαιστειακά αέρια κινούνται βορειοδυτικά, προς τις περιοχές Vogar και Reykjanesbær, με τις αρχές να συνιστούν στους κατοίκους να κρατούν κλειστά τα παράθυρα και να παρακολουθούν τις ανακοινώσεις.
Η λάβα ρέει προς τα νοτιοανατολικά και δεν απειλεί άμεσα το Ρέικιαβικ, όμως οι επιπτώσεις για τις τοπικές κοινότητες παραμένουν.

Σύμφωνα με Ισλανδούς γεωλόγους, οι εκρήξεις αυτές αποτελούν μέρος ενός νέου ηφαιστειακού κύκλου, ο οποίος τροφοδοτείται από συσσώρευση μάγματος κάτω από τον φλοιό της Γης. Το μάγμα ασκεί πίεση και διασπά τα εξασθενημένα στρώματα πετρωμάτων, προκαλώντας ρωγμές και τελικά εκρήξεις. Σε αντίθεση με τα εκρηκτικά ηφαίστεια που προκαλούν τεράστια σύννεφα ηφαιστειακής τέφρας, όπως π.χ. στην Ινδονησία ή την Ιαπωνία, το Sundhnúkur παράγει κυρίως ταχύρροες ροές λάβας. Αυτές μπορεί να προκαλέσουν καταστροφές σε υποδομές, όμως συνοδεύονται από λιγότερες επιπτώσεις στον αέρα και τις πτήσεις, λόγω απουσίας σημαντικής εκτόξευσης στάχτης.

Η κοντινή πόλη Grindavík έχει εκκενωθεί επανειλημμένα τους τελευταίους μήνες, καθώς οι ροές λάβας πλησιάζουν κατοικημένες περιοχές.
Για την προστασία κρίσιμων υποδομών, όπως ο σταθμός παραγωγής ενέργειας Svartsengi, έχουν κατασκευαστεί αντιηφαιστειακά φράγματα, σε μια προσπάθεια να αποτραπεί η καταστροφή.

Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι αυτός ο νέος κύκλος έκρηξης ενδέχεται να διαρκέσει για χρόνια, με τη χερσόνησο Reykjanes να εισέρχεται σε περίοδο μακροχρόνιας ηφαιστειακής αστάθειας.
Αυτό αναμένεται να μεταμορφώσει το τοπίο της Ισλανδίας, αλλά και τον τρόπο ζωής των κατοίκων, που πλέον ζουν με την καθημερινή απειλή της γεωλογικής έκρηξης.

Οι πτήσεις στο αεροδρόμιο Κέφλαβικ της πρωτεύουσας Ρέικιαβικ δεν έχουν επηρεασθεί.

Το δημόσιο ραδιοτηλεοπτικό δίκτυο RUV μετέδωσε, επικαλούμενο την αστυνομία, πως παραθεριστές απομακρύνθηκαν από το Blue Lagoon, ένα γεωθερμικό θέρετρο πολυτελείας, και από τη γειτονική πόλη Γκρίνταβικ.

Το Γκρίνταβικ, όπου ζούσαν σχεδόν 4.000 άνθρωποι πριν λάβουν διαταγή, το 2023, να το εκκενώσουν, έχει παραμείνει έκτοτε σχεδόν έρημο, από το φόβο της λάβας και των σεισμών που σχετίζονται με τις ηφαιστειακές εκρήξεις.

Οι εκρήξεις στο Ρέικιανες δεν έχουν απειλήσει μέχρι στιγμής το Ρέικιαβικ ούτε έχουν εκτοξεύσει μεγάλους όγκους τέφρας στη στρατόσφαιρα, ώστε να δημιουργηθούν προβλήματα στην αεροπορική κυκλοφορία.

Ειδικοί έχουν πει πως οι εκρήξεις στην περιοχή μπορεί να επαναλαμβάνονται περιοδικά για δεκαετίες, ακόμη και για αιώνες.

Αυτές οι εκρήξεις σχισμής, όπως είναι γνωστές, χαρακτηρίζονται από το γεγονός ότι η λάβα βγαίνει από μεγάλες ρωγμές μάλλον, παρά από ένα κεντρικό κρατήρα.

“Investigating the preparation phase of volcanic eruptions using Swarm and GPS-TEC satellite data: The case of the 29 May 2024 Iceland-Sundhnúkur volcanic eruption”

Gylfi Gylfason from Pixabay

https://t.co/8JErJ4vkou pic.twitter.com/ss6SleTyPU

— ESA’s Swarm mission (@esa_swarm) July 7, 2025