ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Μάθημα Ιστορίας σαν παραμύθι – Παιδικά βιβλία για τους ήρωες του 1821

ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΣΑΒΒΟΠΟΥΛΟΥ, [email protected]

Η Ελληνική Επανάσταση του 1821, τα κατορθώματα των Ελλήνων ηρώων, 200 χρόνια μετά, εμπνέουν τους σύγχρονους Ελληνες συγγραφείς παιδικής λογοτεχνίας, που παρουσιάζουν νέα ευφάνταστα βιβλία, στα οποία διηγούνται τις συναρπαστικές ιστορίες τους. Οι πτυχές της ζωής όσων πρωτοστάτησαν στους αγώνες απελευθέρωσης του ελληνικού έθνους από τον τουρκικό ζυγό μετατρέπονται σε σύγχρονα παραμύθια, που γοητεύουν τους μικρούς αναγνώστες, με τον ηρωισμό, την αυταπάρνηση και το υψηλό αίσθημα αυτοθυσίας που επέδειξαν.

Πλούσια εικονογραφημένα, γίνονται ευχάριστα αναγνώσματα ακόμα και για εμάς τους μεγαλύτερους, που γυρίζουμε πίσω στα χρόνια του σχολείου και διαβάζουμε με νέο πνεύμα τις ιστορίες των Ελλήνων ηρώων, στις οποίες οι συγγραφείς έδωσαν μυθιστορηματικές διαστάσεις. Μια επιλογή από βιβλία που αναφέρονται στην Ελληνική Επανάσταση και τους ήρωές της παρουσιάζουμε σήμερα.

1.«Μεγάλες ώρες της ιστορίας μας». Θεοδώρα Λούφα-Τζοάννου: «Θεόδωρος Κολοκοτρώνης», «Κωνσταντίνος Κανάρης», «Νικηταράς», «Ανδρέας Μιαούλης», Αναστασία Δ. Μακρή: «Μπουμπουλίνα Λασκαρίνα». Εκδόσεις «Αγκυρα»

Εξαιρετική είναι η νέα σειρά των εκδόσεων «Αγκυρα» για τους σημαντικότερους ήρωες της Επανάστασης του 1821. Θα βρείτε πέντε βιβλία που αξίζει να διαβάσετε κι εσείς και τα παιδιά σας. Εξιστορούν τη ζωή κορυφαίων ηρώων ρίχνοντας φως τόσο στα πρώτα παιδικά χρόνια όσο και στα ηρωικά τους χρόνια.

Διαβάστε για τον Κολοκοτρώνη, τον Καπετάνιο ή Γέρο του Μoριά, που μόνο το άκουσμα του ονόματός του προκαλούσε δέος στους αντιπάλους του. Με το θάρρος του γέμιζε τις καρδιές των Ελλήνων με κουράγιο και κράτησε άσβεστη τη φλόγα της ελπίδας με τη μνημειώδη φράση του: «Ο Θεός υπέγραψε την ελευθερία της Ελλάδος και δεν παίρνει την υπογραφή του πίσω».

Ο Νικηταράς ήταν άρρηκτα συνδεδεμένος με την πτώση της Τριπολιτσάς, από την οποία, όταν έφυγαν οι Τούρκοι πανικόβλητοι αφήνοντας πίσω τους χρυσάφια και μεταξωτά, εκείνος δεν άπλωσε το χέρι του να πάρει το παραμικρό και πέθανε ζητιανεύοντας στον Πειραιά.

Ο Ανδρέας Μιαούλης ήταν ο ήρωας με την ατσάλινη θέληση και τα σακατεμένα πόδια, που, παραμερίζοντας το πρόβλημά του κάθε φορά που το απαιτούσαν οι περιστάσεις, έγινε θρύλος και κυρίαρχος των θαλασσών, κατατρόπωσε πανίσχυρους εχθρούς και κέρδισε τον σεβασμό των πιο σημαντικών πλοιάρχων της εποχής του.

Ο Κωνσταντίνος Κανάρης μπορεί να μην εντυπωσίαζε με την πρώτη ματιά, καθώς ήταν ένας τοσοσδά άνθρωπος, όμως η ψυχή του ήταν μεγάλη και η καρδιά του σαν λιονταριού. «Ο Ψαριανός!», έλεγαν και έτρεμαν οι αντίπαλοί του, από τον ναύαρχο μέχρι τον τελευταίο ναύτη, και παρακαλούσαν τον Αλλάχ να μη βρεθεί στην πλώρη τους.

Τα κατορθώματα της Μπουμπουλίνας, της μεγαλύτερης Ελληνίδας ηρωίδας του 1821, είναι ένα πολύ σημαντικό κεφάλαιο της Ιστορίας της πατρίδας μας. Το μεγαλύτερο όνειρο του κοριτσιού ήταν η απελευθέρωση των Ελλήνων από τον οθωμανικό ζυγό. Για τον σκοπό αυτό διέθεσε όλη την περιουσία της, αγωνιζόμενη με ξεχωριστό και πρωτόφαντο σθένος για γυναίκα, με τα καράβια της, στο πλευρό μεγάλων ηρώων. Η σειρά είναι κατάλληλη για παιδιά από 8 ετών και άνω.

2. Σοφία Ζαραμπούκα: «Επανάσταση 1821». Εκδόσεις «Πατάκη»

Η αγαπημένη και με μεγάλη εμπειρία συγγραφέας πιάνει το κουβάρι από την προεπαναστατική Ελλάδα και το αφήνει να κυλήσει μέσα στον χρόνο, που έχει χωρίσει σε 37 μικρά, δισέλιδα κεφάλαια, με μεστό κείμενο, το οποίο καταγράφει τα σημαντικά, δίχως κορόνες, με προσήλωση στα γεγονότα και τον αντίκτυπό τους. Η Σοφία Ζαραμπούκα στέκεται σε μέρη όπου δόθηκαν μάχες και γράφτηκε Ιστορία, αλλά και σε πρόσωπα που έπαιξαν σημαντικό ρόλο, όπως και σε χρονολογίες, και ρίχνει φως στα όσα συνέβησαν, με πολύ όμορφες εικονογραφήσεις που έχει επιμεληθεί η ίδια. Για παιδιά από 9 ετών.

3. Ηλίας Καρελλάς, Κατερίνα Καρόγιαννη: «1821 η Επανάσταση, οι Ηρωες». Εκδόσεις «Susaeta»

Ενα ευφάνταστο, δημιουργικό βιβλίο διά χειρός του γνωστού, σύγχρονου σκιοπαίκτη Ηλία Καρελλά, που έκανε τις εικόνες με χιούμορ, και της Κατερίνας Καρόγιαννη, που έγραψε τα κείμενα. Ο αγαπημένος μας Καραγκιόζης καλεί τα Κολλητήρια σε ένα αξέχαστο μάθημα Ιστορίας. Η πιο ξακουστή φιγούρα του θεάτρου σκιών ρίχνει φως στα πρόσωπα και τα γεγονότα της Επανάστασης μέσα από μια ολοζώντανη αφήγηση που κυλάει ευχάριστα, απαντώντας ταυτόχρονα στις απορίες των παιδιών: «Τι είναι επανάσταση;». «Πώς περνούσαν οι Ελληνες κατά την τουρκοκρατία;». «Ποιοι είχαν την ιδέα του ξεσηκωμού;». «Ποιοι ήρωες πρωταγωνίστησαν στις μεγάλες μάχες;». Περιέχει και αυτοκόλλητα. Για μικρά και μεγάλα παιδιά.

4. Μαρία Σκιαδαρέση: Σειρά «Προσωπογραφίες». «Τα χρόνια της φωτιάς. Κωνσταντίνος Κανάρης», «Λίγο πριν το τέλος. Ρήγας Βελεστινλής», «Ο πρίγκιπας Αλέξανδρος Υψηλάντης», «Σαν άνεμος – Λόρδος Μπάιρον». Εκδόσεις «Πατάκη»

Η σειρά «Προσωπογραφίες» σκοπεύει να γνωρίσει στα παιδιά -και όχι μόνο-, με τρόπο μυθιστορηματικό, πρόσωπα που έστησαν τα θεμέλια, ώστε να γίνει η Ελλάδα κράτος ανάμεσα στα υπόλοιπα του σύγχρονου κόσμου. Οι άνθρωποι αυτοί, από τη φύση τους ιδιαίτεροι, βίωσαν στην πολυτάραχη ζωή τους στιγμές μεγαλείου και έξαρσης, όπως και στιγμές πόνου και απόγνωσης. Το κυρίως λογοτεχνικό κείμενο διανθίζεται με γλωσσάρι και ιστορικές μαρτυρίες και συμπληρώνεται από τη βιογραφία ή την εργογραφία του προσώπου, καθώς και από βασική βιβλιογραφία. Η σειρά περιλαμβάνει βιβλία για τον Κωνσταντίνο Κανάρη, τον Ρήγα Βελεστινλή, τον Αλέξανδρο Υψηλάντη και τον Λόρδο Βύρωνα. Για παιδιά από 11 ετών.

5. Βασιλική Μαρκάκη, Ζήνωνας Ζαμπακίδης: «Τα πρόσωπα της Επανάστασης του 1821». Εκδόσεις «Ψυχογιός»

Ενα εντυπωσιακό εικονογραφημένο λεύκωμα για παιδιά, που παρουσιάζει πενήντα ανθρώπους, περισσότερο ή λιγότερο γνωστούς, οι οποίοι αφηγούνται σε πρώτο πρόσωπο τις ιστορίες τους, δίνοντας μια ανθρώπινη νότα στα γεγονότα της εποχής. Ολοι τους -αγωνιστές, υποστηρικτές, φιλέλληνες, αντίπαλοι, άντρες αλλά και γυναίκες- ξεχώρισαν και συνέδεσαν τη ζωή και το όνομά τους με ένα από τα κρισιμότερα γεγονότα της νεότερης ελληνικής Ιστορίας και έβαλαν το λιθαράκι τους για τη δημιουργία της Ελλάδας. Θα μάθετε, ανάμεσα σε άλλα, ποια ήταν η πρώτη κατάσκοπος στον Αγώνα για την απελευθέρωση της Ελλάδας, αλλά και το όνομα ποιου ήρωα της Ελληνικής Επανάστασης έχει δοθεί σε σταθμό του μετρό στο Παρίσι. Κατάλληλο για παιδιά από 7 ετών.

6. Επιμέλεια: Μαρίζα Ντεκάστρο, Ελένη Σβορώνου: «21+1 για το 1821». Εκδόσεις «Παπαδόπουλος»

Είκοσι δύο καταξιωμένοι συγγραφείς και εικονογράφοι γράφουν και εικονογραφούν φανταστικές ιστορίες με φόντο την Επανάσταση του 1821, σ’ έναν πολυτελή συλλογικό τόμο, που επιμελήθηκαν η Μαρίζα Ντεκάστρο και η Ελένη Σβορώνου. Στόχος του βιβλίου δεν είναι να κάνει μάθημα Ιστορίας, αλλά να δώσει λογοτεχνική διάσταση σε γεγονότα. Αλλοτε οι συγγραφείς εμπνέονται από τις ιστορικές στιγμές και άλλοτε διηγούνται μόνο με αφορμή το 1821 φανταστικές ιστορίες που τις φέρνουν στο σήμερα. Για παιδιά από 7 ετών.

7. Φίλιππος Μανδηλαράς: «Η Ελληνική Επανάσταση του 1821». Εκδόσεις «Παπαδόπουλος»

Ο Φίλιππος Μανδηλαράς, αγαπημένος συγγραφέας παιδικής λογοτεχνίας, σκύβει στην ιστορία της Επανάστασης του 1821 χρόνο με τον χρόνο. Στέκεται στις αιτίες της, στις αφορμές, στις φωτεινές και τις σκοτεινές στιγμές της, και γράφει με απλά, κατανοητά στιχάκια που βοηθούν το παιδί να κάνει την πρώτη γνωριμία με το γεγονός που στάθηκε η απαρχή της ίδρυσης του σύγχρονου ελληνικού κράτους. Με πολύχρωμη εικονογράφηση από τη Ναταλία Καπατσούλια. Μάλιστα, ο Φίλιππος Μανδηλαράς και η Ναταλία Καπατσούλια έχουν κυκλοφορήσει στις ίδιες εκδόσεις και άλλα βιβλία με ιστορικό περιεχόμενο, αφιερωμένα το καθένα στους μεγάλους ήρωες του 1821, τον Κολοκοτρώνη, τον Καραϊσκάκη, τον Κωνσταντίνο Κανάρη κ.ά. Για παιδιά από 5 ετών.

8. Γαλάτεια Γρηγοριάδου-Σουρέλη: «Ο μικρός μπουρλοτιέρης». Εκδόσεις «Πατάκη»

Ενα ιστορικό μυθιστόρημα, που ζωντανεύει με τρόπο γλαφυρό και ολοζώντανο στιγμές από τον αγώνα των Ελλήνων για τη λευτεριά τους. Η θάλασσα για τον μικρό ήρωα του έργου, τον μικρό μπουρλοτιέρη, γίνεται ο χώρος όπου θα μπορέσει ο ίδιος να προσφέρει τον δικό του αγώνα στην απελευθέρωση της πατρίδας από τον τουρκικό ζυγό. Κατάλληλο για παιδιά από 10 ετών.

9. Αγγελική Δαρλάση: «Οι Μεγάλοι… μικροί: Οι αγωνιστές του 1821». Εκδόσεις «Μεταίχμιο»

Η Αγγελική Δαρλάση με τη μεγάλη εμπειρία της στέκεται στην παιδική ηλικία μεγάλων ηρώων του 1821 και διηγείται όμορφες ιστορίες με παραμυθένιο τρόπο. Οι διηγήσεις της για τον μικρό Θεόδωρο, για τη Λασκαρίνα, τον Κωνσταντή είναι εμπνευσμένες από την προσωπικότητα και τα βιογραφικά στοιχεία της ζωής τους στην παιδική τους ηλικία. Ιστορίες για εκείνους τους μεγάλους που ως μικροί αντιμετώπισαν κάποια μικρή ή μεγαλύτερη δυσκολία που πιθανότατα έπαιξε τον δικό της ρόλο στη διαμόρφωση της προσωπικότητάς τους ή και στην πορεία της ζωής τους. Εικονογράφηση: Σοφία Παπαδοπούλου. Για παιδιά από 9 ετών.

10. Δασκαλάκη Μαρία: «Οι αγωνιστές του 1821». Εκδόσεις «Μίνωας»

Οι ζωές δεκατριών αγωνιστών καταγράφονται σε αυτό το βιβλίο με την ευχή να αποτελέσει ένα μικρό λιθαράκι που θα φέρει τα σημερινά παιδιά λίγο πιο κοντά στα μακρινά χρόνια της Ελληνικής Επανάστασης. Τα παιδιά θα διαβάζουν, πέρα από τα κατορθώματα και τις μάχες, για τον ανθρώπινο παράγοντα, για τη ζωή τους, για το πώς μεγάλωσαν, αν ήταν από πλούσια ή φτωχή οικογένεια, αν πραγματοποίησαν τα όνειρά τους. Για παιδιά από 5 ετών.

 

Από την έντυπη έκδοση

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, ανά πάσα στιγμή στο EleftherosTypos.gr

Προτεινόμενα για εσάς

Από το πάνω ράφι οι προτάσεις του «Ε.Τ.»: Τα λογοτεχνικά διαμάντια είναι παντοτινά

Kon

Κέντρο Πολιτισμού του Ιδρύματος «Νιάρχος»: Το 1821 και ο ηρωϊσμός

Μιχάλης Μάρδας

Ιστορία, μυθοπλασία και σκακιστικές προκλήσεις

Kon

Ματθίλδη Μαγγίρα στον «Ε.Τ.»: «Νιώθω λιοντάρι στο κλουβί»

Kon

Οι προτάσεις του «Ε.Τ.»: 6 αναγνώσματα για τις κρύες νύχτες του lockdown

Kon

Ο «Ε.Τ.» προτείνει: Ασφαλείς αποδράσεις στις σελίδες 7 βιβλίων

Kon

Η στενή σχέση των αγωνιστών του 1821 με την αρχαιότητα

Μιχάλης Μάρδας

Εικονική περιήγηση στην Πινακοθήκη της Ρόδου

Kon

Το τερμάτισαν στης ΗΠΑ: Θέλουν να βγάλουν Όμηρο και Σαίξπηρ από τα σχολεία θεωρώντας τους ρατσιστές και σεξιστές

Μαρίνα Μπενέκου