ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Βασίλης Αλεξάκης: Πέρασε στην ιστορία με τα ανήσυχα μυθιστορήματά του

ΞΕΝΙΑ ΣΤΟΥΚΑ

Φιλομαθής, αντισυμβατικός, προσιτός και πολυσχιδής. Λάτρης των λέξεων, οπαδός της λογοτεχνίας και πολυπράγμων.

Μοίρασε τη ζωή του σε δύο κόσμους, της Ελλάδας και της Γαλλίας. Ο Βασίλης Αλεξάκης πέρασε στην ιστορία με τα ανήσυχα μυθιστορήματά του, τις ψύχραιμες μεταφράσεις του και τον ευφυέστατο λόγο του.

Εφυγε χθες το απόγευμα από τη ζωή αφήνοντας ως παρακαταθήκη λαμπρό λογοτεχνικό έργο που θα παραμείνει αγέραστο στο πέρας του χρόνου…

Ηταν 78 ετών. Την είδηση του θανάτου του έκανε γνωστή ο εκδοτικός οίκος Μεταίχμιο, όπου έχουν εκδοθεί βιβλία του τα τελευταία χρόνια. Ο πολυγραφότατος και πολυμεταφρασμένος συγγραφέας άφησε την τελευταία του πνοή στο σπίτι του ύστερα από επιπλοκές στην ήδη επιβαρυμένη υγεία του.

Γεννήθηκε στην Αθήνα τον Δεκέμβρη του 1943. Ο Βασίλης Αλεξάκης σπούδασε στην Ανώτατη Δημοσιογραφική Σχολή της Λιλ. Εγκατεστημένος στη Γαλλία από το 1969, υπήρξε επί δεκαπέντε χρόνια συνεργάτης της εφημερίδας «Le Monde» και έγραψε τα πρώτα του βιβλία στα γαλλικά.

«Εχω την ίδια ηλικία με τη “Le Μonde”», είχε δηλώσει σε συνέντευξή του στη γαλλική εφημερίδα το καλοκαίρι του 2019, με αφορμή τα 75 χρόνια παρουσίας της στα διεθνή μέσα. Εκεί δούλεψε ως δημοσιογράφος, κριτικός βιβλίου και χρονογράφος.

Οπως ο ίδιος είχε περιγράψει, εξοικειώθηκε με τη γαλλική γλώσσα, στην οποία έγραψε τα πρώτα του μυθιστορήματα «Le Sandwich» (1974), «Les Girls de City-Boum-Boum» (1975), «La Tête du chat, «Mon amour!» (1978).

Χαρακτηριστικό της λογοτεχνικής του πορείας είναι ότι πρώτα έγραφε στα γαλλικά και στη συνέχεια ο ίδιος έκανε τη μετάφραση στα ελληνικά.

Το πρώτο έργο του που γράφτηκε στην ελληνική γλώσσα, στη μητρική του, ήταν το «Τάλγκο», το οποίο κυκλοφόρησε το 1982, σημείωσε μεγάλη επιτυχία και ξεπέρασε σε πωλήσεις τα 200.000 αντίτυπα. Το «Τάλγκο», τα αρχικά του τρένου που οδηγεί από το Παρίσι στη Βαρκελώνη, είναι μια ιστορία για τον έρωτα και την ελπίδα… για εκείνο το «για πάντα» που όλοι έχουμε αναφωνήσει.

«Το βιβλίο που πρέπει να διαβάσετε πριν ερωτευθείτε ξανά», έγραφε στην κριτική του ο σπουδαίος συγγραφέας Ταχάρ μπεν Ζελούν στην επανέκδοσή του το 2016 (εκδόσεις Μεταίχμιο).

Το βιβλίο μεταφέρθηκε τον Ιανουάριο του 2020 στη σκηνή του θεάτρου «Αλκμήνη» σε σκηνοθεσία Δήμητρας Μεσιμερλή, με την ίδια στον πρωταγωνιστικό ρόλο και τον Μιχάλη Αλικάκο. Το έργο επίσης είχε μεταφερθεί και στον κινηματογράφο το 1984 με τον τίτλο «Ξαφνικός Ερωτας» σε σκηνοθεσία Γιώργου Τσεμπερόπουλου, με πρωταγωνιστές την Μπέττυ Λιβανού και τον Αντώνη Θεοδωρακόπουλο.

Στα ελληνικά έγραψε επίσης τα βιβλία «Η μητρική γλώσσα» (1995, εκδόσεις Εξάντας) και «Η καρδιά της Μαργαρίτας» (1999, εκδόσεις Εξάντας), «Πριν» (1993, επανέκδοση 2017 εκδ. Μεταίχμιο), «Θα σε ξεχνάω κάθε μέρα» (2005, εκδόσεις Μεταίχμιο) και το εφηβικό ανάγνωσμα «Γιατί κλαις;» (2016, εκδόσεις Μεταίχμιο).

Το τελευταίο του έργο, «Το Κλαρινέτο», κυκλοφόρησε το 2016 από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Εκτοτε είχε ξεκινήσει να γράφει ένα ακόμα βιβλίο, αλλά δεν πρόλαβε να το ολοκληρώσει…

Βασικό χαρακτηριστικό των έργων του είναι η οικεία και προσωπική προοπτική των ιστοριών του. Η γλαφυρή γραφή του καταφέρνει να δώσει χώρο στην ελπίδα, το χιούμορ, την τρυφερότητα και τη δύναμη της ψυχής προσφέροντας στον αναγνώστη συναρπαστικά λογοτεχνικά ταξίδια.

Ανάμεσα στα βραβευμένα βιβλία του και οι «Ξένες Λέξεις», με το οποίο κέρδισε το Κρατικό Βραβείο Μυθιστορήματος το 2004. Οπως έλεγε ο ίδιος, «οι λέξεις είναι η ζωή μου, επιπλέω σε ένα πέλαγος λέξεων».

Ο Βασίλης Αλεξάκης ασχολήθηκε επίσης με το σκίτσο και τον κινηματογράφο. Δημοσίευσε τις συλλογές «Mon amour» στην Ιταλία (1978), «Γδύσου» (Αθήνα, Εξάντας, 1982) καθώς και έξι ιστορίες με εικόνες, υπό τον γενικό τίτλο «Η σκιά του Λεωνίδα» (Αθήνα, Εξάντας, 1984), που έχουν κυκλοφορήσει και στα γερμανικά (1986).

Παράλληλα, στο πλούσιο βιογραφικό του σκηνοθέτησε την ταινία μικρού μήκους «Είμαι κουρασμένος», αλλά και τηλεταινίες. Ασχολήθηκε επίσης με το θέατρο κι έγραψε μεταξύ άλλων την κωμωδία «Μη με λες Φωφώ» που ανέβηκε πέρυσι στο Studio Μαυρομιχάλη. Πρόκειται για μια σουρεαλιστική εκδοχή του συγγραφέα πάνω στο μύθο της Φαίδρας και του Ιππόλυτου του Ευριπίδη, με επιρροές από τον Μπέκετ.

Ο Βασίλης Αλεξάκης βραβεύτηκε για το έργο του και την προσφορά του. Το 2007 του απονεμήθηκε το Μεγάλο Βραβείο Μυθιστορήματος από τη Γαλλική Ακαδημία, ενώ το 2017 αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτορας από το τμήμα Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Επίσης ως πεζογράφος τιμήθηκε στη Γαλλία με τα βραβεία Αλμπέρ Καμί, Αλεξάντρ Βαιλάτ και Medicis.

Εργα του έχουν εκδοθεί, εκτός από τη Γαλλία και την Ελλάδα, στη Γερμανία, την Ισπανία, την Αρμενία, την Ιταλία, τη Ρωσία, την Τουρκία, την Αργεντινή, τις ΗΠΑ και το Ισραήλ.

Τα θερμά της συλλυπητήρια στους οικείους και στους πολυάριθμους φίλους του εξέφρασε η υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού, Λίνα Μενδώνη, σημειώνοντας «Τα ελληνικά γράμματα έχασαν έναν σπουδαίο δημιουργό, μια φωνή ανεξάρτητη, αγαπητή και ξεχωριστή.

Εναν συγγραφέα που κέρδισε την εκτίμηση των συναδέλφων του και την αγάπη των αναγνωστών στις δύο χώρες όπου μοίρασε τη ζωή του». Το ύστατο χαίρε θα δοθεί σε στενό οικογενειακό κύκλο.

Ειδήσεις 

Κορωνοϊός: Ποιες περιοχές ετοιμάζονται να μπουν σε «σκληρό» lockdown – Τι θα κρίνει το άνοιγμα της αγοράς από την Δευτέρα

«Βόμβα» από τον Αρνιακό για τον καιρό: Έρχονται χιόνια τις επόμενες μέρες και στην Αθήνα

Εμβολιασμός: Νωρίτερα θα κάνουν το εμβόλιο οι 85 και άνω – Σήμερα ξεκινούν εμβολιασμοί σε 18 νησιά

Διερευνητικές: Στις 25 Ιανουαρίου αρχίζει ο διάλογος Ελλάδας-Τουρκίας

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, ανά πάσα στιγμή στο EleftherosTypos.gr

 

Προτεινόμενα για εσάς

Τελευταίο «αντίο» στον Βασίλη Αλεξάκη με τρία «διαμάντια» του

Kon

Πέθανε ο πολυβραβευμένος συγγραφέας Βασίλης Αλεξάκης

Tinad

Χέρια Μικρά: Ο Αντρές Μπάρμπα φωτίζει μια πραγματικότητα που φοβόμαστε να δούμε

Στέργιος Πουλερές