Ελεύθερος Τύπος
ΙΣΤΟΡΙΕΣ

Η κατάρρευση της χούντας και η αποκατάσταση της Δημοκρατίας

ΒΑΣΙΛΗΣ ΜΠΕΚΙΡΗΣ

Το πραξικόπημα στην Κύπρο, η εισβολή των Τούρκων και η απομάκρυνση του Μακαρίου απέδειξαν τις μεγάλες αδυναμίες του χουντικού καθεστώτος των Αθηνών. Μετά από αυτά τα γεγονότα κανένας από τους κυβερνώντες του χουντικού καθεστώτος αναλάμβανε πρωτοβουλίες και όλοι εκείνη την κρίσιμη περίοδο απέφευγαν κάθε επικοινωνία με παράγοντες του εξωτερικού, οι οποίοι ήθελαν να παρέμβουν για την αποκατάσταση της ομαλότητας στην Κύπρο.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα ο υφυπουργός των Εξωτερικών των ΗΠΑ κ. Σίσκο, ο οποίος ματαίως αναζητούσε συνομιλητάς στην Αθήνα. Το ίδιο είχε συμβεί και με τον ίδιο τον υπουργό των Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, Χένρι Κίσινγκερ, ο οποίος προσπαθούσε να βρει στο τηλέφωνο κάποιον αρμόδιο κυβερνητικό παράγοντα για να συζητήσει τους όρους ανακωχής στην Κύπρο.

Κύπρος

Η ίδια βέβαια κατάσταση επικρατούσε και στην Κύπρο μετά την απομάκρυνση του Μακαρίου, όπου ο νεο-ορκισθείς πρόεδρος της Δημοκρατίας κ. Ν. Σαμψών παραιτήθηκε έπειτα από οκτώ μέρες και τον διεδέχθη αυθημερόν ο τότε Πρόεδρος της Βουλής κ. Γλαύκος Κληρίδης.

Η κατάσταση όμως αυτή δεν μπορούσε να συνεχισθεί. Ολοι διαπίστωσαν κάποιο κενό εξουσίας, το οποίο μαζί με τις ανησυχίες του λαού για την ανυπαρξία της κυβερνήσεως ενίσχυσαν κάποιες λακωνικές δηλώσεις του Χένρι Κίσινγκερ, οι οποίες έγιναν εκείνες τις ημέρες και έλεγαν ότι «συντελείται στην Αθήνα κυβερνητική αλλαγή».

Ομως μεγάλη ήταν η ανησυχία και μέσα στις Ενοπλες Δυνάμεις. Αξιωματικοί και των τριών όπλων έβλεπαν ότι η χώρα ήταν ακυβέρνητη. Τότε μάλιστα είχαν κυκλοφορήσει φήμες ότι ο στρατηγός Ιωάννης Ντάβος, διοικητής του Γ’ Σώματος Στρατού, κατευθυνόταν από τη Θράκη στην Αθήνα, επικεφαλής τεθωρακισμένων, για να καταλύσει το δικτατορικό καθεστώς και να επαναφέρει τη Δημοκρατία στη χώρα μας.

Ετσι είχε η κατάσταση όταν το πρωί της 23ης Ιουλίου 1974 ο στρατηγός Φαίδων Γκιζίκης, ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, μαζί με τους αρχηγούς των Γενικών Επιτελείων, παρουσία και του αόρατου δικτάτορα Δημ. Ιωαννίδη, αποφάσισαν να καλέσουν τους πολιτικούς αρχηγούς και να τους παραδώσουν την εξουσία.

Η σύσκεψη

Στη σύσκεψη εκείνη εκλήθησον οι: Π. Κανελλόπουλος. Γ. Μαύρος, Στ. Στεφανόπουλος, Γ Αθανασιάδης – Νόβας. Σπ. Μαρκεζίνης, Π. Γαρουφαλιάς, Ευάγ. Αβέρωφ και Ξεν. Ζολώτας. Από πλευράς χουντικού καθεστώτος ήταν παρών ο στρατηγός Φ. Γκιζίκης, Πρόεδρος της Δημοκρατίας, μαζί με τους αρχηγούς των Ενόπλων Δυνάμεων, Τ. Μπονάνο, αρχηγό ΓΕΕΘΑ, Α. Γαλατσάνο, αρχηγό ΓΕΣ, Π. Αραπάκη, αρχηγό ΓΕΝ, και Α. Παπανικολάου, αρχηγό ΓΕΑ.

Στην εισήγησή του ο στρατηγός Φ. Γκιζίκης είπε ότι ήταν απόφαση των Ενόπλων Δυνάμεων να παραδώσουν την εξουσία στους πολιτικούς. Η κρισιμότητα της κατάστασης, όπως τόνισε, επέβαλε τον άμεσο σχηματισμό κυβέρνησης, η οποία έπρεπε να αντιμετωπίσει την κρίσιμη κατάσταση στην Κύπρο και να βγάλει τη χώρα από το πολιτικό αδιέξοδο στο οποίο είχε οδηγηθεί.

Τέλος, ο στρατηγός Φ. Γκιζίκης υπέβαλε την παράκληση να βρεθεί αμέσως λύση εντός της ίδιας ημέρας, διότι, όπως είπε, έπρεπε αυτή η σύσκεψη να δώσει κυβέρνηση στον τόπο, επειδή την επομένη ή τη μεθεπόμενη εκπρόσωποι της κυβέρνησης έπρεπε να μετάσχουν οε διαπραγματεύσεις που είχαν ορμισθεί να γίνουν στη Γενεύη.

Προτάσεις

Από τους πολιτικούς, πρώτος πήρε το λόγο ο Π. Κανελλόπουλος, ο οποίος αναφέρθηκε στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον και τόνισε ότι η μόνη κυβέρνηση που μπορούσε να υπάρξει ήταν με συνεργασία των κομμάτων ΕΡΕ και Ενωσης Κέντρου. Ειδικότερα ο αρχηγός της ΕΡΕ είπε τα εξής : «Με τον Γεώργιο Μαύρο έχουμε καλή συνεργασία και νομίζω ότι η μόνη λύση είναι μια κυβέρνηση ΕΡΕ – Ενώσεως Κέντρου».

Στη συνέχεια πήραν το λόγο όλοι οι παρευρισκόμενοι και ο καθένας έκανε δικές του προτάσεις. Βέβαια στην πορεία της συζήτησης ερρίφθη και η ιδέα να κληθεί και ο Κ. Καραμανλής. Ο Φ. Γκιζίκης είπε ότι τον αναζητούσε στο τηλέφωνο και δεν μπορούσε να τον βρει. Εγινε μάλιστα και μια απόπειρα να του μιλήσει από τη σύσκεψη, αλλά ήταν αδύνατον να συνδεθούν τηλεφωνικά μαζί του.

Υστερα από αυτό έγινε δεκτή η πρόταση να σχηματιστεί κυβέρνηση από τον Π. Κανελλόπουλο με συμμετοχή της Ενωσης Κέντρου. Εκεί όμως ο Γ. Μαύρος ζήτησε αναβολή της σύσκεψης για να συνεννοηθεί με ορισμένα στελέχη της Ενωσης Κέντρου.

Επικοινωνία

Κατά τη διάρκεια όμως της διακοπής της σύσκεψης, ενώ είχαν αποχωρήσει όλοι και είχαν συμφωνήσει να επαναληφθεί η σύσκεψη στις 8 μ.μ., ο Ευάγγελος Αβέρωφ έμεινε στο γραφείο του Φ. Γκιζίκη και προσπάθησε να επικοινωνήσει με τον Κ. Καραμανλή. Υστερα από επανειλημμένες προσπάθειες, σε κάποια στιγμή βρέθηκε στο τηλέφωνο ο πρώην πρωθυπουργός και μετά από μακράν συζήτηση, αφού του μίλησε και ο Φ. Γκιζίκης, ο Κ Καραμανλής εδέχθη να σχηματίσει κυβέρνηση.

Εν τω μεταξύ, ο Π. Κανελλόπουλος ευρίσκεται με τον Γεώργιο Μαύρο στο διαμέρισμά του και στην οδό Ξενοκράτους 15 και ετοίμαζαν τον κατάλογο των υπουργών τής υπό του Π. Κανελλόπουλου κυβερνήσεως. Εκεί όμως και ενώ είχαν έτοιμο τον κατάλογο των υπουργών, χτύπησε το τηλέφωνο και έκπληκτοι άκουσαν τον Ευάγγελο Αβέρωφ και τον Φ. Γκιζίκη να τους ανακοινώνουν ότι τελικά εδέχθη να έλθει ο Κ. Καραμανλής, ότι είχε βρεθεί αεροπλάνο και αναμενόταν να φθάσει στην Αθήνα τις πρώτες πρωινές ώρες.

Υστερα από αυτό ο Π Κανελλόπουλος είπε στον Φ. Γκιζίκη ότι δεν χρειαζόταν η περαιτέρω παρουσία των πολιτικών στην προγραμματισμένη για τις 8 μ.μ. σύσκεψη. Ο στρατηγός Φ. Γκιζίκης όμως επέμενε ότι έπρεπε να είναι όλοι παρόντες μέχρις ότου ορκιζόταν ο νέος πρωθυπουργός λόγω της κρισιμότητας της κατάστασης.

Εν αναμονή

Πράγματι, η σύσκεψη επανελήφθη όπως είχε προγραμματισθεί, χωρίς αντικείμενο βέβαια, και όλοι ανέμεναν να έλθει από το Παρίσι ο Κ. Καραμανλής. Ωστόσο, η παρουσία τους στα γραφεία του Προέδρου της Δημοκρατίας ήταν απαραίτητη, διότι τα γεγονότα έτρεχαν και χρειαζόταν μια κάποια αντιμετώπιση όλων των προβλημάτων, διότι, όπως ελέχθη, δεν υπήρχε κυβέρνηση. Εκείνη μάλιστα τη νύκτα εκρίθη αναγκαίο να επικοινωνήσει ο Π. Κανελλόπουλος με τον υπουργό των Εξωτερικών των ΗΠΑ Χένρι Κίσινγκερ, διότι υπήρχαν πληροφορίες ότι οι Τούρκοι ετοιμάζονταν να καταλάβουν και τη Λευκωσία. Βέβαια, η σύσκεψη συνεχίσθη μέχρι την άφιξη και την ορκωμοσία του Κ. Καραμανλή ως πρωθυπουργού της χώρας.

Τέλος, η άφιξη του Κ. Καραμανλή και η ορκωμοσία του ως πρωθυπουργού της χώρας σηματοδότησαν την κατάρρευση της επτάχρονης δικτατορίας και την απαρχή της αποκατάστασης της Δημοκρατίας.

 

Από την έντυπη έκδοση

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, ανά πάσα στιγμή στο EleftherosTypos.gr

Προτεινόμενα για εσάς

Σαν σήμερα πριν 24 χρόνια: Όταν οι «Γκρίζοι Λύκοι» δολοφονούσαν τον Τάσο Ισαάκ

Ανδρέας Ντίνης

Σε εξέλιξη μεγάλη φωτιά στην Κύπρο: Εκκενώνεται το χωριό Προαστειό – Ισχυροί άνεμοι στην περιοχή

Tinad

Κύπρος: 11 τα νέα κρούσματα κορωνοϊού στην χώρα

Ανδρέας Ντίνης

Σε εξέλιξη μεγάλη φωτιά στην Κύπρο – Σε μήκος 20 χλμ. εκτείνεται το πύρινο μέτωπο

Tinad

Κύπρος: Θετικός σε τεστ κορωνοϊού στρατιώτης της Εθνικής Φρουράς

Ανδρέας Ντίνης

Ανάλυση: Οι τουρκικές μπαμπεσιές και τα γερμανικά παιχνίδια

Tinad

Κορωνοϊός: Υποχρεωτικό αρνητικό τεστ για Έλληνες που ταξιδεύουν στην Κύπρο

Evanthia Karra

Σύμβουλος Ασφαλείας Μητσοτάκη: Ένοπλα στο πλευρό της Κύπρου η Ελλάδα αν χρειαστεί

Evanthia Karra

Κορωνοϊός: Πέντε κρούσματα στην Κύπρο το τελευταίο 24ωρο

Evanthia Karra