ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ ΤΥΠΟΣ
ΕΛΛΑΔΑ

Στρατόπεδο «Παύλου Μελά»: Με γοργούς ρυθμούς τρέχει η ανάπλαση [εικόνες]

ΑΓΓΕΛΟΣ ΑΓΓΕΛΙΔΗΣ

Με γοργούς ρυθμούς προχωρά η ανάπλαση στο ανενεργό πρώην στρατόπεδο «Παύλου Μελά» στον ομώνυμο δήμο της δυτικής Θεσσαλονίκης. Θα μετατραπεί σε μητροπολιτικό πάρκο, δημιουργώντας ένα νέο τοπόσημο για όλο το πολεοδομικό συγκρότημα.

Αλλωστε, αποτελεί προσωπικό στοίχημα του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος είχε κάνει ειδική αναφορά στο πρότζεκτ κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου που είχε παραχωρήσει στο πλαίσιο του «Thessaloniki Forum 2020». Βέβαια, πριν από ακριβώς τέσσερα χρόνια είχε προηγηθεί το επικοινωνιακό σόου του διδύμου ΤσίπραΚαμμένου, κατά τη φιέστα για την παραχώρηση του ανενεργού στρατοπέδου στον Δήμο Παύλου Μελά. Η κυβέρνηση της Ν.Δ. προχώρησε με ταχύτητα όλες τις απαραίτητες διαδικασίες, ώστε τα 350 στρέμματα του ανενεργού στρατοπέδου να μετατραπούν σύντομα σε ένα πραγματικό μητροπολιτικό πάρκο.

CREDIT PHOTO: Πρόδρομος Νικηφορίδης
CREDIT PHOTO: Πρόδρομος Νικηφορίδης
CREDIT PHOTO: Πρόδρομος Νικηφορίδης

Η ανάπλαση του «Παύλου Μελά» και η μετατροπή του σε πάρκο θα γίνει σε δύο φάσεις. Η πρώτη, η οποία έχει προχωρήσει σε ικανοποιητικό βαθμό, αφορά στη διαμόρφωση του περιβάλλοντα χώρου και η δεύτερη στην αναστύλωση και αξιοποίηση των κτιρίων.

CREDIT PHOTO: Πρόδρομος Νικηφορίδης

Μάλιστα, πριν από λίγες μέρες το υπουργείο Πολιτισμού ανακοίνωσε την υπογραφή προγραμματικής σύμβασης πολιτισμικής ανάπτυξης με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Αντικείμενο είναι η εκπόνηση των μελετών του έργου: «Δημιουργική επανάχρηση των κτιρίων στρατωνισμού και περιβαλλοντική αναβάθμιση του Μητροπολιτικού Πάρκου Παύλου Μελά».

CREDIT PHOTO: Πρόδρομος Νικηφορίδης

» Πρώτη φάση

Στόχος είναι να δημιουργηθεί χώρος περιπάτου, ανάπαυσης, αθλητισμού, πολιτισμού, κοινωνικοποίησης, δράσεων πολλαπλών μορφών και πάνω από όλα ένας τόπος απόδρασης από τη δύσκολη καθημερινότητα της πόλης. «Περίπατοι στη φύση, ποδηλατόδρομοι και πεζόδρομοι, πέργκολες, καθιστικά δημιουργούν ένα πλέγμα διαδρομών και στάσεων. Υφιστάμενοι πευκώνες και σχεδιαζόμενοι ελαιώνες και οπωρώνες με πολλά καλλωπιστικά είναι ο μελλοντικός πλούτος του πάρκου.Ελιές, δαμασκηνιές, καρυδιές, κερασιές, μουσμουλιές, αμυγδαλιές, συκιές, κυδωνιές θα δημιουργήσουν οικεία τοπία της ελληνικής φύσης», δήλωσε ο γνωστός αρχιτέκτονας Πρόδρομος Νικηφορίδης, το γραφείο του οποίου έχει κάνει τη μελέτη για τη διαμόρφωση του περιβάλλοντα χώρου.

CREDIT PHOTO: Πρόδρομος Νικηφορίδης

Επίσης, θα γίνουν παρεμβάσεις συντήρησης και αποκατάστασης του πρασίνου. Θα κοπούν τα ξερά και επικίνδυνα δένδρα, θα γίνουν εκτεταμένος καθαρισμός και πολλές νέες φυτεύσεις. Θα δημιουργηθεί και ο δενδρόκηπος, όπου προβλέπεται η φύτευση χιλιάδων δέντρων και θάμνων. Κατά τις εργασίες της πρώτης φάσης θα γίνει η οριοθέτηση του χώρου και η περίφραξη. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, θα δημιουργηθούν έξι πύλες εισόδου-εξόδου για τους πεζούς ενώ το πάρκο θα είναι ανοιχτό με βάση συγκεκριμένο ωράριο.

» Δεύτερη φάση

Η προσοχή στρέφεται πλέον στη β’ φάση της ανάπλασης, η οποία αφορά στην επανάχρηση των κτιρίων και σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα της σύμβασης θα ολοκληρωθεί το 2023. Σε δήλωσή της η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, υπογράμμισε την αναγκαιότητα να υπάρξει «απόλυτος συντονισμός όλων των συναρμοδίων φορέων, ώστε ενώ εκπονούνται οι μελέτες, να ληφθεί υπόψη το έργο που αφορά στα δίκτυα και στις εργασίες των υποδομών και των συνδέσεων των κτιρίων, ώστε να μην απαιτηθούν στη φάση της κατασκευής διορθώσεις και καθυστερήσεις».

CREDIT PHOTO: Πρόδρομος Νικηφορίδης

Συνολικά, πρόκειται για επτά κτίρια, τα οποία θα αποκατασταθούν και θα δοθούν και πάλι προς χρήση. Θα στεγάσουν επιτελικές υπηρεσίες του Δήμου Παύλου Μελά, το Μουσείο Προσφυγικού Ελληνισμού, ενώ θα διατεθούν χώροι αφιερωμένοι στην Εθνική Αντίσταση και στα ευρήματα από τις ανασκαφές στο πλαίσιο της κατασκευής του μετρό Θεσσαλονίκης. Να σημειωθεί ότι η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας χρηματοδοτεί με 20 εκατομμύρια ευρώ το έργο της ανάπλασης και συμμετέχει ενεργά στις διαδικασίες ωρίμανσης των επόμενων παρεμβάσεων που είναι απαραίτητες, σε συνεργασία με το υπουργείο Πολιτισμού και τον Δήμο Παύλου Μελά.

CREDIT PHOTO: Πρόδρομος Νικηφορίδης

Πάντως, είναι εντυπωσιακή η σύμπνοια όλων των αρμόδιων φορέων, οι οποίοι με την παρότρυνση του Κυριάκου Μητσοτάκη συνεργάζονται για την απρόσκοπτη υλοποίηση του έργου. Ολοι αναγνωρίζουν την υψηλή αναγκαιότητα και προτεραιότητα για την αξιοποίηση του χώρου του πρώην στρατοπέδου, με την απόδοση σε δημόσια χρήση ενός ελεύθερου χώρου πρασίνου και κοινωφελών χρήσεων. Παράλληλα, συνεργάζονται για την προστασία και ανάδειξή του ως τόπου ιστορικής και κοινωνικής μνήμης, με την αποκατάσταση και επανάχρηση μέρους του κτιριακού αποθέματος και με τελικό στόχο την ενίσχυση της αστικής και πολιτισμικής ανάπτυξης και της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας της ευρύτερης περιοχής.

CREDIT PHOTO: Πρόδρομος Νικηφορίδης

ΙΣΤΟΡΙΑ

Οι πρώτες αναφορές για την ύπαρξη στρατώνων στο σημείο απαντώνται το 1881, ενώ κατά τη διάρκεια των ετών 1915-1917 οι εγκαταστάσεις αξιοποιήθηκαν από τα γαλλικά συμμαχικά στρατεύματα. Στην Κατοχή, ήταν η έδρα της Γερμανικής Υπηρεσίας Ασφαλείας (SD) και είχε μετατραπεί σε στρατόπεδο κράτησης, παρόμοιο με εκείνο του Χαϊδαρίου στην Αθήνα. Ο Ελληνικός Στρατός το αξιοποίησε για πολλά χρόνια και τελικά το 2005 αποχώρησαν όλες οι μονάδες του. Εκτοτε, άρχισε ένας αγώνας για να παραδοθεί στην τοπική κοινωνία και να αξιοποιηθεί πως όφελος των κατοίκων.

Το δικό μας πάρκο

Γράφει ο Πρόδρομος Νικηφορίδης (Αρχιτέκτονας)

Ως πρωταγωνιστής του σχεδιασμού της ανάπλασης του πρώην στρατοπέδου «Παύλου Μελά» νιώθω πολλαπλά υπερήφανος. Υπερήφανος ως νονός για το όνομά του, Μητροπολιτικό Πάρκο «Παύλου Μελά» (ΜΠΠΜ), υπερήφανος για την εμπιστοσύνη του δημάρχου Παύλου Μελά και των συνεργατών του και για τη δική μου αφοσίωση στο σημαντικότερο πολεοδομικό εγχείρημα των τελευταίων 50 ετών στη Θεσσαλονίκη. Υπερήφανος για τους μοναδικούς μου συνεργάτες και για τη γιγάντια προσπάθεια που κάναμε να νικήσουμε τον χρόνο της δημιουργίας αλλά πάνω από όλα τον χρόνο της γραφειοκρατίας. Τα καταφέραμε, όλα ολοκληρώθηκαν σε χρόνους που δεν υπάρχουν στην Ελλάδα. Η Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου Παύλου Μελά έχει δυνατά στελέχη. Τέλος, υπερήφανος γιατί μπορώ ακόμα να μιλάω ελεύθερα και να βάζω πάνω από όλα το κοινό καλό.

Σχεδιάσαμε ένα χώρο ανοιχτό και προσβάσιμο σε όλους, χωρίς αποκλεισμούς, έναν δημοκρατικό χώρο, ένα χώρο περιπάτου, ανάπαυσης, αθλητισμού, πολιτισμού, κοινωνικοποίησης, δράσεων πολλαπλών μορφών και πάνω από όλα έναν τόπο απόδρασης από τη δύσκολη καθημερινότητα της πόλης μας. Εναν χώρο εκπαίδευσης και μάθησης, ένα μητροπολιτικό εργαστήρι για τη φύση, τον άνθρωπο, τα ζώα, τη συνύπαρξη και την ειρήνη και οπωσδήποτε τη μνήμη του τόπου.

Το μητροπολιτικό πάρκο «Παύλου Μελά» έχει δύο εξαιρετικά κτίρια της οθωμανικής περιόδου, δύο πρώην στρατώνες μήκους 150μ. ο καθένας, τα οποία αναζητούν την ενσωμάτωσή τους στη ζωή του μελλοντικού πάρκου. Δύο κτίρια τα οποία μετά την αποκατάστασή τους και τον ανάλογο σχεδιασμό τους θα γίνουν οι προσφιλείς χώροι για νέους και λιγότερο νέους.

Οι νέοι θα αναζητήσουν με την ορμή που τους διακρίνει λύσεις και διεξόδους στη καθημερινότητά τους, θα μπουν στο πάρκο και θα αναζητήσουν τους δικούς τους χώρους, θα διερευνήσουν τα δικά τους μονοπάτια. Πρέπει όμως και να τους δώσουμε αυτή τη δυνατότητα.

Ο ενθουσιασμός, η υποδοχή και αποδοχή της μελέτης μας, η δυναμική της είχε και τις αρνητικές εξελίξεις. Οχι, τα κτίρια δεν θα φιλοξενήσουν τους νέους, δεν θα γίνουν τόποι δημιουργίας, τα κτίρια θα φιλοξενήσουν μουσεία, θα φιλοξενήσουν ό,τι πιο αφιλόξενο στον νέο και τον επισκέπτη του πάρκου. Ενα ολόκληρο κτίριο για τα αρχαία του μετρό. Αντί να τα εντάξουν και να τα αναδείξουν σε κάθε σταθμό του μετρό, ώστε να γίνουν κτήμα και καθημερινότητα των επισκεπτών, θα τα εξορίσουν στο «Παύλου Μελά» και θα καταδικάσουν τα μοναδικά κτίρια στην απομόνωσή τους. Πόσες φορές θα πάει ο επισκέπτης του πάρκου στο μουσείο; Μία, δύο ή και καμία. Πόσες φορές θα πάει σε ένα δημιουργικό χώρο πολιτισμού και έκφρασης;

Πολλές δεκάδες μέχρι και πολλές εκατοντάδες. Θέλουμε στα κτίρια του ΜΠΠΜ οι νέοι να βρουν διέξοδο στις αναζητήσεις τους, θέλουμε να παραμείνουν στο πάρκο και να δημιουργήσουν. Θέλουμε να γίνουν κτήμα τους. Τα μουσεία θα παραμείνουν μουσεία, θα παραμείνουν μακριά από την πραγματική ζωή. Αυτό επιδιώκουμε;

Από την έντυπη έκδοση του Ελεύθερου Τύπου 

Ακολούθησε το eleftherostypos.gr στο Google News και μάθε πρώτος όλες τις ειδήσεις 

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, ανά πάσα στιγμή στο EleftherosTypos.gr

Προτεινόμενα για εσάς

Στρατόπεδο Παύλου Μελά: Πρώτες υπογραφές για το Μητροπολιτικό Πάρκο στη Θεσσαλονίκη – Πως θα διαμορφωθεί ο χώρος

Δημήτρης Ντόγκας