Ελεύθερος Τύπος
ΕΛΛΑΔΑ

«Ξέπλυμα» χρήματος: Αυστηρότερο πλαίσιο για πολιτικά πρόσωπα και κρυπτονομίσματα

ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΛΑΙΤΣΑΚΗΣ

Το «μαύρο» χρήμα μπαίνει στο στόχαστρο της κυβέρνησης. «Στόχος», όπως υποστηρίζει το υπουργείο Οικονομικών, «η ενδυνάμωσης του χρηματοπιστωτικού συστήματος από πιθανές περιπτώσεις ξεπλύματος χρήματος και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας»

Αλλαγές στα κριτήρια με βάση τα οποία τα πολιτικά πρόσωπα, οι ανώτατοι δικαστικοί λειτουργοί, οι υψηλόβαθμοι αξιωματικοί των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, τα στελέχη της Τραπέζης της Ελλάδος, οι ανώτατοι διπλωματικοί υπάλληλοι και οι διοικητές κρατικών οργανισμών θα εντάσσονται στο πεδίο εφαρμογής των διατάξεων του νόμου για την πρόληψη και την καταστολή της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες προβλέπει το σχέδιο νόμου του υπουργείου Οικονομικών «Τροποποίηση του ν. 4557/2018 για την πρόληψη και καταστολή της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας», που συζητήθηκε στη Βουλή την περασμένη εβδομάδα.

Τα Κριτήρια

Σύμφωνα με το άρθρο 14 του νομοσχεδίου, ο υπουργός Οικονομικών και ο Πρόεδρος της Βουλής με μια απλή κοινή απόφασή τους θα προσδιορίζουν τα ειδικά καθήκοντα και τα είδη των αρμοδιοτήτων των «πολιτικά εκτιθέμενων προσώπων», με βάση τα οποία θα κρίνεται εάν τα πρόσωπα αυτά πρέπει να υπάγονται σε καθεστώς στενότερης παρακολούθησης των οικονομικών συναλλαγών τους και των επιχειρηματικών τους σχέσεων και δραστηριοτήτων, καθώς και σε καθεστώς αυστηρότερου ελέγχου της οικονομικής τους δραστηριότητας και της απόκτησης πλούτου, ώστε να διαπιστώνεται εάν προβαίνουν σε νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες.

Η κοινή απόφαση του υπουργού Οικονομικών και του Προέδρου της Βουλής θα εκδίδεται έπειτα από εισήγηση της Ειδικής Υπηρεσίας Επιτροπής Ελέγχου Δηλώσεων Περιουσιακής Κατάστασης της Βουλής.

Ουσιαστικά, η ίδια η εκάστοτε κυβέρνηση και η Βουλή θα κρίνουν για ποια ακριβώς ειδικά καθήκοντα και ποιες ακριβώς αρμοδιότητες των πολιτικών προσώπων και των ανώτατων κρατικών λειτουργών θα ισχύει αυστηρότερος έλεγχος για τον εντοπισμό αδικημάτων ξεπλύματος «μαύρου» ή «βρόμικου» χρήματος.

Ποιους αφορά

Σημειώνεται ότι σύμφωνα με το ήδη ισχύον νομοθετικό πλαίσιο ως «πολιτικώς εκτιθέμενα πρόσωπα στα οποία έχουν ή είχαν ανατεθεί σημαντικά δημόσια λειτουργήματα» θεωρούνται τα παρακάτω φυσικά πρόσωπα:

– Οι αρχηγοί κρατών, αρχηγοί κυβερνήσεων, υπουργοί, αναπληρωτές υπουργοί και υφυπουργος

– Τα μέλη Κοινοβουλίων ή αντίστοιχων νομοθετικών σωμάτων • τα μέλη των διοικητικών οργάνων πολιτικών κομμάτων

– Τα μέλη ανώτατων δικαστηρίων, συνταγματικών δικαστηρίων ή άλλων υψηλού επιπέδου δικαστικών οργάνων των οποίων οι αποφάσεις δεν υπόκεινται σε περαιτέρω ένδικα μέσα, πλην εξαιρετικών περιστάσεων

– Τα μέλη ελεγκτικών δικαστηρίων

– Τα μέλη διοικητικών συμβουλίων κεντρικών τραπεζών

– Οι πρέσβεις και επιτετραμμένοι διπλωμάτες

– Οι υψηλόβαθμοι αξιωματικοί Ενόπλων Δυνάμεων

– Τα μέλη διοικητικών, διαχειριστικών ή εποπτικών οργάνων κρατικών επιχειρήσεων

– Οι διευθυντές, αναπληρωτές διευθυντές και μέλη του διοικητικού συμβουλίου ή πρόσωπα που κατέχουν ισοδύναμη θέση σε διεθνείς οργανισμούς.

Κανένα από τα ανωτέρω δημόσια λειτουργήματα δεν αφορά πρόσωπα που κατέχουν ενδιάμεσες ή χαμηλές θέσεις της υπαλληλικής ιεραρχίας.

Κατά τα λοιπά και σύμφωνα με τα όσα διευκρίνισε το υπουργείο Οικονομικών σε σχετική ανακοίνωσή του, το σχέδιο νόμου «Τροποποίηση του ν. 4557/2018 (Α’ 139) για την πρόληψη και καταστολή της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας», ενσωματώνει την 5η Οδηγία για την καταπολέμηση του ξεπλύματος χρήματος και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, εισάγοντας τροποποιήσεις στον ν. 4557/2018, ο οποίος αποτελεί το βασικό εθνικό νομοθέτημα για τον σκοπό αυτόν.

«Στόχος», όπως υποστηρίζει το υπουργείο Οικονομικών, «είναι η εξασφάλιση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας, μέσω της ενδυνάμωσης του χρηματοπιστωτικού συστήματος από πιθανές περιπτώσεις ξεπλύματος χρήματος και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας».

Σύμφωνα, εξάλλου, με τα όσα ανέφερε στην ανακοίνωσή του το υπουργείο:

«Με το παρόν σχέδιο νόμου, το οποίο έλαβε την τελική του μορφή μετά από γόνιμη και εποικοδομητική διαβούλευση, ενισχύεται το νομικό πλαίσιο για την πρόληψη και καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, διευρύνοντας τις δυνατότητες συνεργασίας όλων των εμπλεκόμενων αρμόδιων φορέων και την πρόσβαση σε μητρώα και διαθέσιμες πληροφορίες».

Περιορισμοί στην ανωνυμία

Θεσπίζονται περιορισμοί στην ανωνυμία που περιβάλλει τα ψηφιακά νομίσματα, τις υπηρεσίες θεματοφυλακής ψηφιακών πορτοφολιών και τις προπληρωμένες κάρτες, και καθορίζονται κριτήρια και δικλίδες ασφαλείας σχετικά με συναλλαγές από και προς τρίτες χώρες υψηλού κινδύνου, όπως χαρακτηρίζονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Ακόμα, ενθαρρύνονται οι καταγγελίες για παραβιάσεις του ν. 4557/2018 που προέρχονται από εργαζομένους εντός των υπόχρεων προσώπων, μέσω της ενίσχυσης του πλαισίου προστασίας αυτών και της θεσμοθέτησης κατάλληλων εσωτερικών μηχανισμών και διαδικασιών.

Βάσει των όσων υποστηρίζει το υπουργείο Οικονομικών, με το σχέδιο νόμου:

«Αυξάνεται η διαφάνεια των εταιρικών δομών και επεκτείνονται: (α) η υποχρέωση καταχώρισης στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων των εταιρικών ή άλλων νομικών οντοτήτων, καθώς και (β) η υποχρέωση παροχής στα υπόχρεα πρόσωπα του νόμου όλων των αναγκαίων πληροφοριών, προκειμένου η εταιρική ή άλλη νομική οντότητα να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις του νέου πλαισίου.

Επίσης, η υποχρέωση καταχώρισης διευρύνεται, ώστε να καλύπτει επιπλέον τους εμπιστευματοδόχους σε σχήμα ρητής εμπιστευματικής διαχείρισης (express trust) που ασκείται στην Ελλάδα ή διαμένουν στην Ελλάδα. Από την υποχρέωση καταχώρισης εξαιρούνται οι φορείς που περιλαμβάνονται στο Μητρώο Φορέων Γενικής Κυβέρνησης το οποίο τηρείται από την Ελληνική Στατιστική Αρχή, οι εισηγμένες εταιρίες σε ρυθμιζόμενη αγορά ή σε Πολυμερή Μηχανισμό Διαπραγμάτευσης και οι αρμόδιες Αρχές για την εποπτεία ξεπλύματος χρήματος και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας».

«Επεκτείνεται το πεδίο εφαρμογής του ν. 4557/2018 στους παρόχους υπηρεσιών ανταλλαγής μεταξύ εικονικών νομισμάτων και παραστατικών νομισμάτων και στους παρόχους υπηρεσιών θεματοφυλακής ψηφιακών πορτοφολιών και εισάγεται η υποχρέωση δημιουργίας μητρώου για την εγγραφή τους. Συγκεκριμένα, προβλέπεται ότι η αρμοδιότητα για την άσκηση της εποπτείας τους για θέματα ξεπλύματος χρήματος και χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, καθώς και η δημιουργία μητρώου ανατίθεται στην Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς».

«Το Σύστημα Μητρώων Τραπεζικών Λογαριασμών και Λογαριασμών Πληρωμών (ΣΜΤΛ και Λ.Π.) του άρθρου 62 του ν. 4170/2013 (Α’ 163) ορίζεται ως ο κεντρικός αυτοματοποιημένος μηχανισμός ηλεκτρονικής ανάκτησης δεδομένων για την έγκαιρη εξακρίβωση οποιωνδήποτε προσώπων κατέχουν ή ελέγχουν τραπεζικούς λογαριασμούς και λοιπά τραπεζικά προϊόντα. Ταυτόχρονα, παρέχεται δυνατότητα πρόσβασης στις αρμόδιες Αρχές του νόμου».

Εξάλλου, όπως προκύπτει από τις διατάξεις του νομοσχεδίου:

Στο εξής θα ισχύει περιορισμός στις συναλλαγές που θα μπορούν να πραγματοποιούνται με προπληρωμένες (και κατά κανόνα δύσκολα ανιχνεύσιμες) κάρτες, χωρίς έλεγχο για το ενδεχόμενο διάπραξης του αδικήματος της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες. Συγκεκριμένα, με βάση το νομοσχέδιο δεν θα ελέγχονται συναλλαγές για αγορά αγαθών ή υπηρεσιών μόνο αν η συναλλαγή δεν υπερβαίνει τα 150 ευρώ και η κάρτα μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο στην Ελλάδα.

Η Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες αποκτά πρόσβαση σε πολύ περισσότερες πληροφορίες για να διευκολυνθεί ο εντοπισμός του «μαύρου» χρήματος. Επίσης, ανοίγει ο δρόμος για λεπτομερέστερο και ταχύτερο έλεγχο στα υπόλοιπα των τραπεζικών καταθέσεων.

Το Σύστημα Μητρώων Τραπεζικών Λογαριασμών και Λογαριασμών Πληρωμών (ΣΜΤΛ & Λ.Π.) που χρησιμοποιείται πλέον και από την ΑΑΔΕ για τον εντοπισμό της φοροδιαφυγής θα αποτελεί κεντρικό εργαλείο για την έγκαιρη πρόσβαση σε πληροφορίες σχετικά με την ταυτότητα των κατόχων τραπεζικών λογαριασμών και λογαριασμών πληρωμών. Για τους παραβάτες, προβλέπονται δρακόντειες ποινές, καθώς -πέραν των ποινών φυλάκισης- επιβάλλονται και πρόστιμα που ξεπερνούν ακόμη και το 1.000.000 ευρώ.

Ολοι οι υπόχρεοι στο να συμβάλουν στον εντοπισμό του «μαύρου» χρήματος -τράπεζες, φοροτεχνικοί κ.λπ.- θα πρέπει να εφαρμόζουν τη λεγόμενη «δέουσα επιμέλεια» στις εξής περιπτώσεις:

α) Οταν συνάπτουν επιχειρηματική σχέση.

β) Οταν διενεργούν περιστασιακή συναλλαγή που: ανέρχεται σε ποσό ίσο ή μεγαλύτερο των 15.000 ευρώ είτε η συναλλαγή αυτή πραγματοποιείται με μία και μόνη πράξη είτε με περισσότερες που φαίνεται να συνδέονται μεταξύ τους, αποτελεί μεταφορά χρηματικών ποσών, σύμφωνα με τον ορισμό του στοιχείου 9 του άρθρου 3 του Κανονισμού (Ε.Ε.) 2015/847 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Ε.Ε. L 141) άνω των 1.000 ευρώ.

γ) Οταν πρόκειται για πρόσωπα που εμπορεύονται αγαθά και διενεργούν περιστασιακή συναλλαγή σε μετρητά που αφορά ποσό 10.000 ευρώ τουλάχιστον, ανεξάρτητα από το αν διενεργείται με μία μόνη πράξη ή με περισσότερες που φαίνεται να συνδέονται μεταξύ τους.

δ) Οταν πρόκειται για παρόχους υπηρεσιών τυχερών παιγνίων που διενεργούν συναλλαγή που αφορά ποσό 2.000 ευρώ τουλάχιστον κατά την κατάθεση του στοιχήματος, την είσπραξη των κερδών ή και στις δύο περιπτώσεις, ανεξάρτητα από το αν η συναλλαγή διενεργείται με μία μόνη πράξη ή με περισσότερες που φαίνεται να συνδέονται μεταξύ τους.

ε) Οταν υπάρχει υπόνοια νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες ή χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, ανεξάρτητα από κάθε παρέκκλιση, εξαίρεση ή κατώτατο όριο ποσού.

Τέλος, μπλοκάρονται κάθε είδους συναλλαγές προς τρίτες χώρες τις οποίες η Ε.Ε. θεωρεί «υψηλού κινδύνου».

Από την έντυπη έκδοση του Ελεύθερου Τύπου της κυριακής       

 Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, ανά πάσα στιγμή στο EleftherosTypos.gr

Προτεινόμενα για εσάς

Παρατείνεται για ένα μήνα η προθεσμία υποβολής αιτήσεων στο πρόγραμμα «ΓΕΦΥΡΑ»

Tinad

Σκάνδαλο «FinCEN»: Εφιάλτης για Τραμπ και Ερντογάν οι αποκαλύψεις για «ξέπλυμα» χρήματος 

Δημήτρης Ντόγκας

Mε fast track διαδικασίες η επιχορήγηση των επιχειρήσεων που έχουν πληγεί από θεομηνίες

Δημήτρης Ντόγκας

Κακοκαιρία «Ιανός»: Αυτά είναι τα μέτρα στήριξης των πληγέντων

Ανδρέας Ντίνης

Κακοκαιρία «Ιανός»: Δέσμη εννέα μέτρων στήριξης των πληγέντων ανακοίνωσε η κυβέρνηση

Tinad

Αθλητικό νομοσχέδιο: Ολυμπιοκίνες προσυπογράφουν τις μεταρρυθμίσεις Αυγενάκη

Δημήτρης Ντόγκας

Ο κορωνοϊός «παγώνει» μέχρι τον Μάρτιο τον βασικό μισθό

Μιχάλης Μάρδας

Θεοδωρικάκος: Στο Δημόσιο θέλουμε εκείνους που είναι πιο άξιοι και μπορούν να αποδείξουν τις γνώσεις τους

Tinad

Τριήμερη άσκηση της ΕΛ.ΑΣ.:«Στρόφιγγα» και «ειρηνοποιοί» στις διαδηλώσεις

Μιχάλης Μάρδας